English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Çokkültürlü Psikolojik Dan??ma E?itimi: Türk Psikolojik Dan??ma ve Rehberlik Lisans Program?ndan Bir Örnek
  Yazar : Dilek Yelda KA?NICI
  Bu özet 4647 kere okundu..


Başlık :
Çokkültürlü Psikolojik Dan??ma E?itimi: Türk Psikolojik Dan??ma ve Rehberlik Lisans Program?ndan Bir Örnek

Konu :

Problem Durumu

Psikolojik dan??ma uygulamalar?nda dan??an?n probleminin tan?mlanmas?nda, amaçlar?n belirlenmesinde, müdahale yöntemlerinin seçilip uygulanmas?nda ve dan??an psikolojik dan??man ili?kisinde kültürün önemli bir etkisi bulunmaktad?r. Bu nedenle de psikolojik dan??mada kültürel ö?eleri göz ard? etmemek gerekmektedir. Çokkültürlü psikolojik dan??ma, psikolojik dan??ma süreci ve sonucu üzerindeki kültürel etkileri vurgulayan yakla??mlar? içermektedir. Bu yakla??ma göre psikolojik dan??manlar?n çokkültürlü psikolojik dan??man yeterliklerine sahip olmas? beklenmektedir.

 

Son y?llarda psikolojik dan??man e?itimde, çokkültürlü psikolojik dan??ma yeterliklerinin kazand?r?lmas? üzerinde önemle durulan konulardan biri olmu?tur. Psikolojik Dan??ma ve ?lgili E?itim Programlar? Akreditasyon Kurulu (Council for Accreditation of Counseling and Related Educational Programs, CACREP) ve Amerikan Psikologlar Derne?i (American Psychological Association, APA) psikolojik dan??ma programlar?nda çok kültürlülü?ü ele alan en az bir dersin yer almas?n? zorunlu k?lmaktad?r. Amerika’daki psikolojik dan??ma programlar? incelendi?inde, çokkültürlü psikolojik dan??ma yeterliklerinin daha çok programlara konan dersler arac?l???yla kazand?r?lmaya çal???ld??? görülmektedir. Bu nedenle, çokkültürlü psikolojik dan??ma derslerinin nas?l yap?lanmas? gerekti?i ve çokkültürlü psikolojik dan??ma yeterliklerin nas?l kazand?r?labilece?ine dair çe?itli modeller denenmekte ve etkilili?i ara?t?r?lmaktad?r. Henüz Amerika’daki programlarda bu konuda bir bütünlük sa?land???n? söylemek mümkün de?ildir. Türkiye’de ise çokkültürlü psikolojik dan??ma, Psikolojik Dan??ma ve Rehberlik (PDR) lisans programlar?nda 2004 y?l?nda PDR anabilim dallar?n?n kabul ettikleri “PDR Lisans Program?” na kadar ihmal edilen alanlardan biri olmu?tur. Sekiz yeterlik alan?ndan biri olan Sosyal ve Kültürel Temeller göz önünde bulundurularak “Kültüre Duyarl? Psikolojik Dan??ma” dersi önerilen seçmeli derslerden biri olarak psikolojik dan??man e?itiminde yerini alm??t?r. Ancak, henüz bir iki program d???nda kültüre duyarl? psikolojik dan??ma dersi seçmeli ders olarak programda yer alsa bile, okutulmamaktad?r.

 

Bu ara?t?rma kapsam?nda yer alan ders 2007-2008 güz döneminde lisans düzeyinde seçmeli ders olarak okutulmu?tur. Haftada 3 saaat olmak üzere 15 hafta devam derste psikolojik dan??man adaylar?na çokkültürlü fark?ndal?k ve bilgi kazand?rmak hedeflenmi?tir. Bu do?rultuda ders içeri?inde kültür tan?m?na, farkl? kültürlerdeki davran??larda benzerlik ve farkl?l?klara, kültürel temasa, kültür ve psikolojik dan??ma ili?kisine ve kültüre duyarl? psikolojik dan??man e?itimine yer verilmi?tir. Bu ders kapsam?nda çok kültürlü psikolojik dan??man becerilerinin ö?retilmesi hedeflenmemi?tir. Ya?ant?sal ö?retim modelinin uyguland??? derste soru sorma ile desteklenmi? anlat?m, grup tart??mas?, ö?renci sunumlar?, tepki yaz?lar?, röportaj, çe?itli ya?ant?sal etkinlikler ve makale inceleme raporlar? kullan?lan strateji, yöntem ve teknikleri olu?turmu?tur.

 

Ara?t?rman?n Amac?

Ara?t?rman?n temel amac? kültüre duyarl? psikolojik dan??ma dersinin psikolojik dan??ma ö?rencilerinin çokkültürlü etkililik düzeylerine etkisini test etmek ve psikolojik dan??ma ö?rencilerinin dersin ö?retme ve ö?renme süreçlerine ili?kin görü?lerini ara?t?rmakt?r.

 

Ara?t?rman?n Yöntemi

Bu çal??mada karma ara?t?rma yöntemi kullan?lm??t?r. Ara?t?rmada kültüre duyarl? psikolojik dan??ma dersinin psikolojik dan??ma ö?rencilerinin çokkültürlü etkililik düzeylerine etkisini test etmek amac?yla kontrol gruplu ön test son test modeli kullan?lm??t?r. Ara?t?rman?n bu a?amas?na 57 son s?n?f ö?rencisi kat?lm??t?r ve ara?t?rman?n verisi Çokkültürlü Ki?ilik Ölçe?i ile toplanm??t?r. Psikolojik dan??ma ö?rencilerinin dersin ö?retme ve ö?renme süreçlerine ili?kin görü?lerini ara?t?rmak için Kültüre Duyarl? Psikolojik Dan??ma Dersi De?erlendirme Formu ile dersi alan 32 son s?n?f ö?rencisinden veri toplanm??t?r.

 

Ara?t?rman?n Bulgular?

Ara?t?rman?n bulgular?na göre deney grubu kültürel empati ve aç?k görü?lülük alt ölçek puan ortalamalar? ile kontrol grubu aras?nda deney grubu lehine anlaml? fark bulunmu?tur. Ancak di?er alt ölçeklerde fark bulunamam??t?r. Ö?rencilerin dersin ö?retme ve ö?renme süreçlerine ili?kin görü?leri incelendi?inde ise a) ö?retim stratejileri, b) ö?retim üyesi ve ö?rencilerin rol ve sorumluluklar?, c) dersin katk?lar? ve d) dersin geli?mesine ili?kin öneriler olmak üzere dört temel tema elde edilmi? ve temalar çerçevesinde görü?ler de?erlendirilmi?tir. Ö?rencilerin görü?lerine göre, ö?renci sunumlar? d???nda derste kullan?lan tüm ö?retim stratejileri özellikle de ya?ant?sal stratejiler etkili bulunmu?tur. Ö?renciler ö?retim üyesinin sorumlulu?unu çokkültürlü psikolojik dan??ma konusunda bilgi sahibi olmak ve uygun ö?retim becerilerine sahip olmak, kendi sorumluluklar?n? ise ara?t?rmac? olmak, derse aktif kat?lmak ve dersin gerekliliklerini yerine getirmek olarak ifade etmi?lerdir. Ö?renciler dersin hem mesleki hem de ki?isel olarak kendilerine katk?lar? oldu?unu belirtmi?lerdir. Mesleki aç?dan kültürün psikolojik dan??ma sürecindeki rolünü ve kendi kültürel geçmi?leri fark ettiklerini, kültürel fark?ndal?k kazand?klar?n? ifade etmi?lerdir. Ki?isel olarak ise olaylara ve ki?ilere daha önyarg?s?z bakmaya, daha ara?t?rmac? olmaya ve farkl?l?klardan keyif almaya ba?lad?klar?n? belirtmi?lerdir. Son olarak, genel hatlar? ile dersin içeri?i yeterli bulunmakla birlikte yerelle?me ve çokkültürlü psikolojik dan??ma becerilerinin içeri?e dahil edilmesi önerilmi?tir.

 

Ara?t?rman?n Sonuçlar? ve Öneriler

Ara?t?rman?n bulgular?na göre Kültüre Duyarl? Psikolojik Dan??ma dersini alan ö?rencilerin kültürel empati ve aç?k görü?lülük düzeyleri dersi almayan ö?rencilerden daha yüksek bulunmu?tur. Bu bulgular dersin psikolojik dan??ma ö?rencilerinin çokkültürlü etkililik düzeylerinin geli?ime anlaml? katk?s? oldu?unu göstermi?tir. Ayr?ca ö?rencilerin görü?lerine göre de ders ö?rencilere mesleki ve ki?isel aç?dan katk? sa?lam??t?r. Ayr?ca, ara?t?rmada çokkültürlü psikolojik dan??man e?itiminde ya?ant?sal ö?retme stratejilerinin etkili oldu?u görülmü?tür.  

Genel olarak, ara?t?rman?n bulgular? bu dersin ö?rencilerin çokkültürlü bak?? aç?s? kazanmalar?nda bir etkisi olabildi?i yönündedir. Tüm dünyada oldu?u gibi Türkiye’de de çokkültürlü psikolojik dan??ma bir an önce psikolojik dan??man e?itiminde yerini almal?d?r. Bu ara?t?rman?n psikolojik dan??man e?itiminde henüz yer bulamam?? olan bu dersin nas?l i?lenebilece?i konusunda yol gösterici olabilece?i dü?ünülmektedir. 

 

Anahtar Sözcükler: Psikolojik dan??man e?itimi, çokkültürlü psikolojik dan??ma, kültüre duyarl? psikolojik dan??ma dersi, ya?ant?sal ö?renme stratejileri.

« Geri Dön