English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > E?itim Yönetimi Alan?nda Yay?nlanan Makalelerin Konu, Yöntem ve Sonuçlar Aç?s?ndan Kar??la?t?r?lmas?
  Yazar : Ayhan AYDIN, Co?kun ERDA?, Y?lmaz SARIER
  Bu özet 6883 kere okundu..


Başlık :
E?itim Yönetimi Alan?nda Yay?nlanan Makalelerin Konu, Yöntem ve Sonuçlar Aç?s?ndan Kar??la?t?r?lmas?

Konu :

Problem Durumu: Disiplinler aras? bir alan olan e?itim yönetimine ili?kin ülkemizde özellikle son y?llarda üretilen makalelerin ve tezlerin say?s?nda art?? görülmektedir. Bu yay?nlar?n incelenip di?er ülkelerde yap?lan çal??malarla kar??la?t?r?lmas?n?n ve uygulamaya dönük sonuçlara ula??lmas?n?n, e?itim yönetimi alan?n?n Türkiye’de hak etti?i yeri almas?nda önemli yararlar sa?layacakt?r. Türkiye’de alandaki ara?t?rmalarda, tek disiplinli, indirgemeci ve gerekirci bir bilim felsefesi anlay???yla dar bir alanda bilgi üretilmektedir.

Postmodernizm, e?itim yönetimi alan?ndaki geli?tirilmi? bütün teori ve yakla??mlar? modernist olarak görmekte ve reddetmektedir. Postmodernite, e?itim yönetimi ara?t?rmalar?nda ve uygulamalar?nda merkeze al?nmas? gereken konular?, çoklu anlam, kültürel kimlikler, güç ili?kileri, ele?tirel bilinç ve direnç, belirsizlik, kat?l?m, sosyal sorumluluk ve da??lma kavramlar? çerçevesinde ifade etmektedir.

Çal???lan konular ve bulgular ?????nda, e?itim yönetimi alan?nda dünyada birçok paradigmatik dönü?ümler ya?anm??t?r. Ancak Türkiye e?itim yönetimi alan?ndaki köklü paradigmatik dönü?ümün çok gerisinde kalmakta ve her geçen gün fark kapat?lamaz ölçüde aç?lmaktad?r. Bu fark?n kapat?labilmesi için özellikle son y?llarda geli?mi? ülkelerde yap?lan çal??malar?n de?erlendirilmesi, e? zamanl? olarak ülkemizde yap?lan ara?t?rmalarla kar??la?t?r?lmas? ve sonuçlar?n yorumlanmas?, mevcut durumun ayd?nlat?lmas? kadar ara?t?rma politikalar?n?n gelece?ini belirlemek ba?lam?nda yararl? olacakt?r.

Ara?t?rman?n Amac?: Bu çal??man?n amac?, e?itim yönetimi alan?nda ara?t?rma konusu olarak seçilen problemleri belirlemektir. Ara?t?rmada e?itim yönetimi alan?na ili?kin hangi konular?n tercih edildi?i kar??la?t?rmal? olarak (Amerika, ?ngiltere, Kanada, Avustralya -Türkiye) belirlenmeye çal???lm??t?r. Bu ba?lamda, e?itim yönetimi alan?nda 2004–2008 y?llar? aras?nda Türkiye’de ve geli?mi? dört ülkede (Amerika, ?ngiltere, Kanada ve Avustralya) yay?nlanan makaleler konu, yöntem ve sonuçlar aç?s?ndan kar??la?t?r?larak de?erlendirmi?tir.

Ara?t?rman?n Yöntemi: Çal??mada betimsel model kullan?lm??t?r. Ara?t?rma evrenini, son be? y?lda (2004-2008) alanla ilgili yay?nlanan dergilerdeki makaleler olu?turmaktad?r. Türkiye’de hakemli dergilerdeki ilgili makaleler (elektronik ortamda ula??labilen) ve geli?mi? dört ülkede bu alandaki en önemli dergilerde (Educational Administration Quarterly (EAQ), Journal of Educational Administration (JEA), Canadian Journal of Educational Administration and Policy (CJEAP), School Effectiveness and School Improvement (SESI), Educational Management Administration and Leadership (EMAL)) yay?nlanan makaleler taranm??t?r. Makaleler, Türkiye ve geli?mi? dört ülke için konular?na göre ayr? ayr? kategorile?tirilmi?tir. Kategoriler olu?turulurken, alanla ilgili kitaplardan ve daha önce yap?lan çal??malardan yararlan?lm??t?r. 

Ara?t?rmalarda kullan?lan yöntemler nicel, nitel ve karma (nicel-nitel) olmak üzere üç k?s?mda incelenmi?tir. Ara?t?rmada verilerin analizi k?sm?nda yüzde ve frekanslardan yararlan?lm??t?r. Çal??mada ilgili ülkeler aç?s?ndan ara?t?rma say?s?, kullan?lan yöntem, konular ve ara?t?rmalarda ula??lan sonuçlara göre kar??la?t?r?lmalar yap?lm??t?r.

Ara?t?rman?n Bulgular?: Türkiye’de son be? y?lda özellikle örgüt yönetimi, örgüt kültürü, liderlik ve örgütsel davran?? konular?n?n çal???ld??? görülmektedir. E?itim politikalar?, e?itimin planlanmas?, de?i?im ve inovasyon gibi konularda Türkiye’de hemen hemen hiçbir çal??ma yap?lmad??? gözlenmektedir. Geli?mi? dört ülkede ise son be? y?lda liderlik konulu çal??malara büyük önem verildi?i gözlenmektedir. Liderlik konulu çal??malar, ara?t?rmada de?erlendirilen yay?nlar?n yakla??k % 25’ini olu?turmaktad?r. Liderlik d???nda kalan çal??malar aras?nda Okul etkilili?i, yönetsel-örgütsel yap? ve süreçler, okul yöneticili?i, mesle?e haz?rlama ve sertifikasyon, teori, ara?t?rma ve uygulama gibi konular, di?er konu ba?l?klar?na nazaran daha yüksek çal??ma oranlar? ile ön plana ç?kmaktad?r.

Türkiye’de ara?t?rmalar?n daha çok nicel yöntemle (% 61,0) yap?ld??? görülmektedir. Son be? y?lda yürütülen 154 çal??man?n 94’ü nicel, 60’? nitel çal??mad?r. Türkiye’de kullan?lan ara?t?rma yöntemlerinin tersine,  yurt d???nda çal??malar?n büyük bir ço?unlu?unun nitel yöntemlerle (% 81,7) yap?ld??? ortaya ç?kmaktad?r. Türkiye’de pek yer verilmeyen nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullan?ld??? karma çal??malar yurtd???nda az?msanmayacak oranda kullan?lmaktad?r.

Türkiye’de üretilen makalelerin sonuçlar? incelendi?inde özellikle pozitivist paradigman?n etkisi alt?nda bilgi üretildi?i gözlenmektedir. Sonuçlar, ara?t?rmalar?n genellikle pratik uygulamalar? test etmeye yönelik olarak yürütüldü?ünü göstermektedir. Çal??malarda s?k s?k kavramlar aras?ndaki ili?kilerin (liderlik-i? doyumu gibi) belirlenmesi amaçlanmaktad?r. Ara?t?rmalarda, verilerin genellikle anket yard?m? ile toplanmas?ndan dolay?, derinlemesine bilgi üretimi gerçekle?tirilememekte ve çal??malar kuramsal bir temele dayand?r?lamamaktad?r. Felsefe, psikoloji, sosyoloji ve antropoloji gibi disiplinlerin dizge ve kavramlar?ndan yararlan?lmad??? için tek disiplinli ve tek boyutlu sonuçlar elde edilebilmektedir. Sonuçlar genellikle, önceki ara?t?rmalar?n sonuçlar?n? do?rular niteliktedir. Dolay?s?yla yeni bilgi üretimi gerçekle?tirilememektedir. Genel olarak yurtd???nda yap?lan çal??malara bak?ld???nda, e?itimin ve okullar?n de?i?en toplumsal ve ekonomik ko?ullara uyum sa?lamada zorluklarla kar??la?t???, gerekli etkin teorilerin ve pratik uygulamalar?n üretilmeye çal???ld???, bu çal??malar?n genel olarak liderlik kavram? etraf?nda yap?ld??? ve bu kavram?n?n bir kurtar?c? gibi alg?land??? görülmektedir. E?itim yönetiminin gelece?i için daha farkl?, bildik kavramlar?n ve yöntemlerin ötesinde, yeni çal??ma alanlar?n?n yarat?lmas? ve ara?t?rmac?lar?n söylenmeyenlerin pe?ine dü?meleri gerekmektedir.

Ara?t?rman?n Sonuçlar? ve Öneriler: Yap?lan inceleme sonucunda, geli?mi? ülkelerde göreli olarak konu seçiminde daha geni? bir perspektif söz konusu iken, Türkiye’de ise benzer konular?n ayn? ara?t?rma yöntemleriyle ele al?nd??? görülmektedir. Geli?mi? dört ülkede, ço?unlukla nitel ara?t?rma yöntemleri benimsenirken, Türkiye’de nicel yöntemlerin a??rl?k kazand??? belirlenmi?tir. Türkiye’deki çal??malarda, kuramsal bilgi üretimi bak?m?ndan yeterli derinli?e ula??lamad???; daha çok pratik bilgilerin test edilmesi ?eklinde dar bir perspektifle makalelerin yaz?ld??? görülmü?tür. Öte yandan disiplinler aras? bir alan olan e?itim yönetiminde grup dinami?i, insan do?as?, felsefe, sosyoloji, psikoloji ve antropoloji gibi davran?? bilimlerinden yeterince yararlan?lmad???, tek disiplinli ve indirgemeci bir anlay??la bilgi üretildi?i gözlenmektedir.

E?itim yönetimi alan?, daha kapsaml? ve bilimsel bir bak?? aç?s?na ula?mak için alternatif ara?t?rma yöntemleri geli?tirmeli ve bu amaçla di?er davran?? bilimlerinin kavram ve dizgelerinden yararlanmal?d?r.

Türkiye’de e?itim yönetimi programlar?nda, davran?? bilimlerinin çe?itli alanlar?yla ve sosyal teorideki geli?melerle ilgili dersler aç?labilir. Bu ba?lamda, e?itim yönetimi ara?t?rmalar? daha çok adalet, de?erler, e?itlik, insan haklar?, demokrasi, politika, dil ve kültür gibi konulara yönelebilir. Sosyologlar ve psikologlar gibi davran?? bilimcilerle çok boyutlu ara?t?rma projeleri geli?tirilmelidir.

Ya?am ve insanla do?rudan ili?kili olan e?itim yönetimi alan?nda yap?lan çal??malarda insan do?as? konusu özel bir önem kazanmaktad?r. E?itim yönetimi alan? içindeki kültür, liderlik, örgütsel davran??, toplumsal de?i?me ve yenilik gibi ara?t?rma konular?nda insan do?as? kavram? üzerinde durulmal?d?r.

E?itim Bilimleri Bölümlerinin, ülke çap?nda üniversite düzeyinde e?itimin önemli sorunlar?na ili?kin öncelik s?ralamas?n? yans?tan ve belli bir kuramsal çerçeveye sahip bilim politikalar? üretme ve bu ba?lamda kar??l?kl? i?birli?i ve e?güdümü sa?lamaya yönelik çaba göstermeleri gerekmektedir.

Anahtar Sözcükler: E?itim yönetimi, e?itim politikalar?, e?itim ara?t?rmalar?, e?itim yönetimi makaleleri

« Geri Dön