English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Merve UNAL, Gokce KURT

Socioeconomic Profile of Early Childhood Education Preservice Teachers

10.14689/ejer.2018.74.4
  Yazar : Merve UNAL, Gokce KURT
  Bu özet 135 kere okundu..


Başlık :
Merve UNAL, Gokce KURT

Socioeconomic Profile of Early Childhood Education Preservice Teachers

10.14689/ejer.2018.74.4

Özet :

Unal, M., & Kurt, G. (2018). Socioeconomic profile of the early childhood education preservice teachers. Eurasian Journal of Educational Research, 74, 61-80, DOI: 10.14689/ejer.2018.74.4

Problem Durumu:

Okul öncesi eğitimin niteliğinin ve kayıt oranlarının arttırılması, gelişmekte olan ülkelerin gelecekteki sosyoekonomik profillerinin şekillenmesinde oldukça belirleyici bir role sahiptir. Eğitimin kalitesinde temel belirleyici unsur öğretmenlerdir. Türkiye?de üniversite öğrencilerinin sosyoekonomik profillerini araştıran çalışmalar oldukça sınırlıdır, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu gibi yaşam koşullarının ülke ortalamasının altında seyrettiği bölgeler için bu tip çalışmalar önem kazanmaktadır.

Araştırmanın Amacı:

Bu çalışmada, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki üniversitelerin eğitim fakültelerinin okul öncesi eğitimi lisans programında öğrenim görmekte olan toplam 2115 öğrencinin sosyoekonomik profilinin ve öğrencilerin okul öncesi eğitim bölümünü tercih nedenlerinin ve tercih sırasının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın bulguları, okul öncesi eğitim programlarında öğrenim görmekte olan lisans öğrencilerinin sosyoekonomik profilinin ve ihtiyaçlarının daha iyi tanınmasını sağlayacaktır.

Araştırmanın Yöntemi:

Bu çalışmada, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki toplam 11 devlet üniversitesinde okul öncesi eğitim bölümünde öğrenim görmekte olan öğrencilerin sosyoekonomik profili betimlenmeye çalışılmıştır. Öğrencilere üniversite yaşamının çeşitli yönlerini irdeleyen ve toplam dört başlıkta sınıflandırılan sorular sorulmuştur; (1) Örneklemin demografik ve ekonomik özellikleri: sınıf, yaş, medeni durum, aile aylık geliri, (2) Öğrencilerin bütçesi: ailenin öğrenciye gönderdiği aylık harçlık miktarı, barınma durumu, aylık kredi/burs durumu, yarı zamanlı çalışma durumu ve yarı zamanlı çalışmadan elde edilen gelir, (3) Ailelerin sosyoekonomik kompozisyonu: ebeveynlerin eğitim durumu, ebeveynlerin mesleği, kardeş sayısı ve (4) Örneklemin eğitsel ve sosyokültürel özellikleri: mezun olunan lise tipi, üniversiteye giriş sınavında okul öncesi eğitim programını tercih sırası, okul öncesi eğitimi seçmek için ilk üç neden, akademik kariyer düşüncesi, spor ya da sosyal kulüplere üyelik, okul öncesi eğitim alma durumu ve halihazırdaki not ortalaması. Üniversitelerden araştırma izinleri alındıktan sonra, her bir üniversitenin okul öncesi eğitim bölümündeki sorumlu akademisyenle telefonla görüşülmüş, araştırmanın amacı ve süreci hakkında bilgi verilmiştir. 2014-2015 eğitim öğretim yılı bahar döneminde toplam 3000 anket bölümlere postalanmış ve sorumlu akademisyenler tarafından uygun görülen ders saatlerinde öğrencilere uygulanmıştır. Geri dönen 2550 adet anketten, doldurulmayan, yarı yarıya boş bırakılan ve yanlış doldurulan anketler çıkarılmış ve toplamda 2115 anket analize dahil edilmiştir. Veri setini betimsel olarak analiz etmek için; frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, ranj, minimum ve maksimum değer analizleri yapılmıştır. Aynı zamanda öğrencilere açık uçlu olarak sorulan bölüm tercihinde en önemli ilk üç nedenin analizinde frekans sayımı yapılmıştır.

Bulgularda ortaya çıkan temalar:

Örneklemdeki öğrencilerin üniversitelere göre dağılımı şu şekildedir: Adıyaman Üniversitesi (n=159), Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi (n=295), Diyarbakır Dicle Üniversitesi (n=136), Erzurum Atatürk Üniversitesi (n=273), Erzincan Üniversitesi (n=69), Elazığ Fırat Üniversitesi (n=182), Malatya İnönü Üniversitesi (n=338), Kars Kafkas Üniversitesi (n=132), Kilis 7 Aralık Üniversitesi (n=177), Muş Alparslan Üniversitesi (n=130) ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (n=224). Bulgulara göre öğrenciler çoğunlukla düşük gelirli ailelerden gelmektedir ve kısıtlı bir bütçeyle öğrenim hayatlarını sürdürmektedir. Öğrencilerin ailelerin aylık ortalama geliri 2066,67 T.L. (SS=1294,27)., aileler tarafından öğrencilere gönderilen aylık harçlık miktarı 245,14 T.L. (SS=229,21) olarak bulunmuştur. Öğrencilerin %71,6?sı (n=1515) devlet bursu ve/veya kredisi kullanırken (ort=327,82 T.L.), %9,3?ü (n=197) özel vakıflardan burs almaktadır (ort=389,67 T.L.). Öğrencilerin çok az bir bölümü (3,8%, n=81) yarı zamanlı çalışmaktadır ve yarı zamanlı çalışan öğrencilerin aylık geliri 754,32 T.L.?dir. Öğrencilerin annelerinin büyük bölümü okuma yazma bilmiyor (n=521, 24,6%); okuma yazma biliyor (n=225, 10,6%); ve ilkokul mezunu iken (n=838, 39,6%), babaların büyük çoğunluğu ilkokul mezunu (n=670, 31,7%); ortaokul mezunu (n=372, 17,6%); ve lise mezunudur (n=483, 22,8%). Öğrencilerin büyük bölümü (n=1690, %79,9) hiçbir şekilde okul öncesi eğitim almadıklarını belirtirken, öğrencilerin mezun oldukları lise tipi büyük çeşitlilik göstermektedir. Öğrencilerin %51,3?ü (n=1084) ileride akademik kariyer düşündüklerini belirtmiştir. Öğrencilerin az bir bölümü (%13, n=276) üniversitelerindeki sosyal ve spor kulüplerine üyedir. Öğrencilerin büyük bir bölümü üniversiteye giriş sınavında okul öncesi eğitimi bölümünü ilk beş sıra içinde tercih etmiştir. Öğrencilerin okul öncesi eğitimi tercih etmek için belirttikleri ilk üç neden sırasıyla; (1) çocuklara ve mesleğe duyulan sevgi, (2) devlet atamalarının kolaylığı ve devlet okullarındaki maaş düzeyinin tatminkarlığı ve (3) okul öncesi eğitimin rahatlığı ve eğlenceli olması, şeklindedir.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri:

Araştırmamızın sonucunda öğrencilerin düşük gelirli ailelerden geldiği, annelerin eğitim durumunun düşük olduğu ve çoğunluğun ev hanımı olduğu, öğrencilerin sosyal ve spor kulüplerine üyeliklerinin ve yarı zamanlı çalışma durumlarının oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Öğrencilerimiz çok kısıtlı bir bütçeyle öğrenim hayatlarına devam etmektedir. Sosyal, kültürel ve sportif aktiviteler öğretmen adaylarının eğitiminde, akademik konular kadar önemli görülmektedir. Üniversitelerde öğrencilerin sosyal ve spor kulüplerine üyeliklerini özendirecek finansal desteklerin özellikle dar gelirli öğrenciler için yaratılması gerekmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı, okul öncesi öğretmeninin genel ve özel alan yeterliklerini açıklarken, öğretmen adayının kendisini bu alanlarda geliştirmiş olmasına özellikle vurgu yapmıştır. Bu alanlara yönelik seçmeli derslerin sayısının arttırılması, ya da kulüp üyeliklerinin desteklenmesi, öğrencilerin boş zaman değerlendirme alışkanlıklarına da önemli katkılar sağlayacaktır. Ülkemizde okul öncesi eğitime erişimin yaygınlaştırılması, çocukların hayata daha iyi bir başlangıç yapmasına, kuşaktan kuşağa eğitim ve işgücünün hem niteliksel hem de niceliksel olarak gelişmesine ve özellikle ülkemizin doğu bölgeleri için halen sorun olan kadın okuryazarlığı ve istihdam oranlarının yükselmesine katkı sunacaktır. Benzer çalışmaların ülkemizin diğer bölgelerinde ve üniversitelerinde tekrar edilmesinin, öğrenci profilinin daha iyi tanınmasına ve üniversite yaşamının ne kadar, nasıl ve hangi yollarla zenginleştirilebileceğine katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri, Türkiye?de okul öncesi eğitim, Türkiye?de okul öncesi öğretmeni yetiştirme, üniversite öğrencilerinin sosyoekonomik profili

« Geri Dön