English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Gamze BILIR-SEYHAN, Sakire OCAK-KARABAY

Okul Oncesi Ogretmen Adaylarinin Gozunden Gorsel Sanat Egitimi ve Estetik

10.14689/ejer.2018.73.8
  Yazar : Gamze BILIR-SEYHAN, Sakire OCAK-KARABAY
  Bu özet 539 kere okundu..


Başlık :
Gamze BILIR-SEYHAN, Sakire OCAK-KARABAY

Okul Oncesi Ogretmen Adaylarinin Gozunden Gorsel Sanat Egitimi ve Estetik

10.14689/ejer.2018.73.8

Özet :

Bilir-seyhan, G. & Ocak-karabay, S. (2018). Early childhood pre-service teachers? views about visual arts education and aesthetics. Eurasian Journal of Educational Research, 73, 131-148, DOI: 10.14689/ejer.2018.73.8

Problem Durumu:

İlk yıllarda içinde bulunulan sanat etkinlikleri duyusaldır ve çocuklar kendi yaptıkları bu çalışmaların diğerleri üzerindeki etkisinin farkında değildirler. Sanata ilişkin erken yıllarda yaşanılan deneyimlerin olumlu ve çocuğun gelişim düzeyine uygun olması çocuklar için keyif verici bir nitelik taşıyacaktır. Çocuklar erken yaşlarda güzelliklerle tanışmazlarsa, gelecek yaşantılarında güzelliği fark etme ve güzelliğe değer verme konularında sorunlar yaşayabileceklerdir. Bu bağlamda, erken dönemde çocukların sanat ve estetik konusunda bilgi sahibi, kendilerini yönlendirecek ve destekleyecek yetişkinlere ihtiyaçları bulunmaktadır. Erken yıllarda çocuklar üzerinde etkisi olan en önemli yetişkinlerden biri okul öncesi öğretmenleridir. Bu nedenle, okul öncesi öğretmenlerinin lisans eğitimlerinden itibaren sanat ve estetik konularında donanımlı olmaları ve bu konularda nitelikli uygulamalar yapmaları önemli bir kazanım olarak görülmektedir. Ancak öğretmen adayları ilk ve orta öğretim kurumlarında sanat üzerine aldıkları eğitimin yeterli seviyede olmaması nedeniyle üniversiteden alacakları eğitimin niteliğinin artırılmasına gereksinim duymaktadır. Bu bağlamda Okul Öncesi Öğretmenliği lisans programlarında sanat ve estetik konularına yönelik zorunlu seçmeli derslerin çeşitliliği ve işlevselliği öğretmen adaylarına daha fazla deneyim fırsatı sağlayacaktır. Öğretmen adayının resim, müzik, tiyatro, drama, dans gibi sanat dallarından yararlanarak öğrenme ortamını zenginleştirmesi, çocukları sanat merkezlerine, sergi açılışlarına, müze gezilerine, konserlere götürerek farklı deneyimler yaşamalarına olanak sağlaması ve farklı sanat dallarından sanatçılar (ressamlar, heykeltıraşlar, müzisyenler, grafikerler vb.) ile işbirliği içinde çalışarak çocukların yaşantılarını ve bakış açılarını zenginleştirebilmesinde kritik bir işleve sahip olan söz konusu derslerin içeriklerinin alanda tartışılması, adayların bu derslerle ilişkili görüşlerinin açığa çıkartılması farklı özgün içeriklere sahip sanat derslerinin geliştirilmesi için çeşitli araştırmalara gereksinim duyulmaktadır.

Araştırmanın Amacı:

Bu çalışma, okul öncesi eğitim programında sanat ve estetik konularında daha fazla sayıda seçmeli ders almış öğretmen adaylarıyla seçmeli ders almamış öğretmen adaylarının görsel sanat eğitimi hakkındaki düşüncelerini, aldıkları derslere ilişkin deneyimlerini ve sanat etkinliklerini uygulama hakkındaki görüşlerini karşılaştırmak amacıyla yürütülmüştür. Alınan geri bildirimlerin söz konusu derslerin eğitim programındaki yerlerinin olumlu ve olumsuz boyutlarının gözden geçirilmesi derslerin yeniden yapılandırılmasına ve gelişmekte olan yeni derslerin içeriklerinin düzenlenmesine düşünsel bir katkı sağlayabilecektir.

Araştırmanın Yöntemi:

Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinde kullanılan desenlerden biri olan fenomenoloji kullanılmıştır. Çalışma grubu, Okul Öncesi Öğretmenliği lisans programında 1.sınıfa ve 4.sınıfa devam eden öğrencilerden belirlenmiş onar öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında, iki farklı grup öğretmen adayıyla iki farklı oturumda odak grup görüşmeleri yürütülmüştür. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu süreçte, ön hazırlık, nitel verileri kodlama, temalara ulaşma, bulguları yorumlama ve sonuçları raporlaştırma aşamaları izlenmiştir.

Bulgularda ortaya çıkan temalar:

Çalışmanın bulguları şu 4 başlık altında incelenmiştir; görsel sanat eğitimi ve estetiğin tanımı, içeriği, deneyimleri ve görsel sanat eğitimin çocukların yaşamındaki yeri. Okul Öncesi Öğretmenliği lisans programında sanat ve estetik konularında seçmeli dersler almış olan öğretmen adaylarının bu dersleri almamış adaylara göre görsel sanat eğitimi ve estetiğe yönelik daha zengin içeriğe sahip tanımlamalarda bulundukları saptanmıştır. İçeriğe yönelik olarak görseller ve materyaller sağlama, çocuğu merkeze alma ve çok yönlü olma ve alan gezileri uygulama temaları iki grup tarafından değinilen ortak temalardır. Ayrıca seçmeli dersleri henüz almamış grubun sanatın önemi, özgürlük sağlama, süreç, aileyi içerme ve ilgi çekici olma temalarından ifadeler kullanırken diğer grup sanat eğitiminde farklı mekanlarda özgün çalışmalara yönelik düşünceler açıklamışlardır. Sanat ve estetik ile ilişkili neler yapmayı düşündükleri araştırıldığında seçmeli dersleri henüz almamış grubun okul öncesi eğitimin geneline yönelik günlük eğitim akışlarından bahsettikleri, dersleri alan grubun ise doğrudan bu konular ile ilişkili günlük eğitim akışlarına yönelik teknikler ve yöntemleri düşünsel olarak kullanmayı planladıkları görülmüştür. Adayların sanat eğitimi ve estetikle ilgili deneyimlerini ortaya çıkarmaya yönelik sorulara verdikleri yanıtlar incelendiğinde seçmeli dersleri henüz almamış grubun çok kısıtlı deneyimlerinin olduğu saptanmıştır. Görsel sanat eğitimi ve estetik konularına yönelik seçmeli dersleri daha yoğun şekilde alan grubun söz konusu dersleri çeşitli açılardan olumlu ve olumsuz yanlarını ortaya koyarak tartıştıkları gözlenmiştir. Sanatla ilgilenmek, doğal materyalleri değerlendirmek, deneyim kazanmak olumlu kazanımlar olarak sıralanırken, çocuklara sınıf ortamında uygulayamamak, ürünlerin notlandırılması ve yetiştirmek için zaman kısıtlığı nedeniyle baskı hissetmeleri olumsuz unsurlar olarak ortaya konmuştur.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri:

Sonuç olarak, sanat ve estetik konularında verilen derslerin okul öncesi öğretmen adaylarının sanata ilişkin farkındalıklarını ve bilgi düzeylerini arttırdığı, uygulama ile ilişkili farklı sanat dallarına yönelik çalışmalar gerçekleştirme konusunda bilinçli bir çaba içinde olmalarına katkıda bulunduğu gözlenmiştir. Odak grup görüşmelerinin kullanılması, öğretmen adaylarının bireysel görüşmelere göre kendilerini daha güvende ve rahat ifade etmelerini sağlamış, seçmeli sanat derslerine yönelik eleştirel görüşlerinin ortaya çıkmasını kolaylaştırmıştır. Bu görüşlerin bundan sonraki çalışmalar için söz konusu derslerin hazırlık aşamasında düşünsel bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada sanat ve estetikle ilgili seçmeli derslerin öğretmen adaylarının bu konulardaki birikimlerini zenginleştirmiş olmasının diğer programlarda da artırılması için bir örnek teşkil edebileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen eğitimi, sanat ve estetik, erken çoculuk eğitimi, öğretmen adayı, nitel araştırma.

« Geri Dön