English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Erkan CER

PISA'da Basarili Olan Ulkelerle Turkiye'nin Anadili Programinin Ust Duzey Dusunme Surecleri Bakimindan Karsilastirmasi

10.14689/ejer.2018.73.6
  Yazar : Erkan CER
  Bu özet 664 kere okundu..


Başlık :
Erkan CER

PISA'da Basarili Olan Ulkelerle Turkiye'nin Anadili Programinin Ust Duzey Dusunme Surecleri Bakimindan Karsilastirmasi

10.14689/ejer.2018.73.6

Özet :

Cer, E. (2018). A comparison of mother-tongue curricula of successful countries in PISA and Turkey by higher-order thinking processes. Eurasian Journal of Educational Research, 73, 95-112, DOI: 10.14689/ejer.2018.73.6

Problem Durumu:

Üst düzey düşünme, eleştirel ve yaratıcı düşünmenin temelinden oluşan, akıl yürütmeye dayanan, bilgiler arasında tutarlılık, bağlantı ve derin kavrayış gerektiren ve bulgulara dayalı olarak sonuçların oluşturulduğu düşünme biçimidir. Bu tür düşünme biçiminin ortaya çıkartılmasında başat sorumluluklardan birisi de anadili programlarına düşmektedir. Bu bakımdan, ülkelerin anadili programlarını kazanım, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve değerlendirme yönlerinden geliştirmeleri gerekmektedir. Çünkü anadili programlarındaki bu nitelik gelişimi, üst düzey düşünme becerisi yönünden PISA sınavları sonucunda kendini daha iyi belli etmektedir. Bu çalışmada, Şangay-Çin, Hong Kong-Çin, Singapur, Güney Kore ve Türkiye'nin anadili programları üst düzey düşünme süreçleri bakımından incelemiştir. Bu çalışmaya adı geçen ülkelerin seçilmesinin nedeni, PISA 2006'dan başlayarak okuduğunu anlama becerisi bakımdan bu ülkelerin yeterlilik düzeylerinin sürekli olarak gelişmesidir. İkinci olarak, bu konuyla ilgili yapılan araştırmalar salt eğitim programları, anadili programları ya da öğretmen yetiştirme üzerine gerçekleştirilmiştir. Oysa bu çalışmayla ilk kez bu ülkelerin anadili programlarını PISA sınavları doğrultusunda üst düzey düşünme süreçlerine olan katkısı yönünden değerlendirilmektedir. Böyle bir değerlendirme, bu ülkelerin hem anadili programlarının kazanım boyutu ile ilgili genel bir görüş ortaya koyabilir hem de bu programların üst düzey düşünme süreçlerine olan katkısını belirleyebilir. Son olarak, bu çalışma, Türkiye'nin anadili programını diğer ülkelerin anadili programlarıyla karşılaştırarak Türkiye'nin anadili programında yer alan kazanımlarının üst düzey düşünme süreçleriyle ilgili durumunu ortaya çıkartacaktır.

Araştırmanın Amacı:

Bu çalışmanın amacı, Şangay-Çin, Hong Kong-Çin, Singapur, Güney Kore ve Türkiye'nin anadili programlarında yer alan kazanımlarını PISA sınavlarıyla belirlenmiş üst düzey düşünme süreçleri bakımından karşılaştırarak bu kazanımların genel niteliklerini ortaya çıkarmaktır.

Araştırmanın Yöntemi:

AŞangay-Çin, Hong Kong-Çin, Singapur, Güney Kore ve Türkiye'nin anadili programlarının üst düzey düşünme süreçleri bakımından karşılaştırılmasını amaçlayan bu çalışmada nitel bir araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında ise doküman incelenmesi kullanılmıştır. Araştırmada doküman incelemesi yapılırken güncel ve birincil kaynaklara ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu yönüyle, bu araştırmada ilk olarak, araştırmaya konu olan ülkelerin anadili programları ilköğretim ve ortaöğretim düzeylerinde ele alınmıştır. Yani, bu çalışmada incelenen dokümanlar, beş ülkeye ait ilköğretim ve ortaöğretim programlarının tamamını oluşturmaktadır. Bu programlar, ilgili ülkelerin eğitim bakanlıklarının resmi bilgisunar adreslerinden elde edilmiştir. Başka bir söyleyişle, Şangay-Çin, Hong Kong-Çin, Singapur, Güney Kore ve Türkiye'nin anadili programlarındaki kazanımlarının üst düzey düşünme süreçlerini kapsayıp kapsamadığı ile ilgili bu adreslerden bilgiler toplanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, verileri destekleyecek bir biçimde bu ülkelerin eğitim bakanlıkları ya da eğitim bürolarının bilgisunar sayfaları, bu kurumların yayımladıkları raporlar, OECD raporları ve bilimsel çalışmalar da bu araştırmanın ikincil veri kaynağını oluşturmuştur. İkinci olarak, ülkelerin anadili programları üst düzey düşünme süreçleri bakımından incelenirken PISA 2015'in belirlediği 5. ve 6. düzeyler (OECD, 2016), üst düzey düşünme yeterliliği olarak ele alınmıştır. Bu çalışmada, elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Bu çalışmada içerik analizi kullanılmasının amacı, Şangay-Çin, Hong Kong-Çin, Singapur, Güney Kore ve Türkiye'nin anadili programlarındaki kazanımlarını PISA 2015'te belirlenmiş olan üst düzey düşünme süreçleri bakımından inceleyerek ülkeleri birbirleriyle karşılaştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, bu ülkelerin anadili programlarında yer alan kazanımları, araştırmanın kodlama yapılacak tümce düzeyindeki birimleri olarak ele alınmıştır. Bu bakımdan, araştırmaya konu olan ülkelerin anadili programlarında belirtilen kazanımları PISA 2015?in 5. ve 6. düzeyde yer alan ifadelerine uygun olup olmaması bakımından karşılaştırmalı olarak sınıflandırılmıştır. Daha sonra, bu sınıflandırmalar hem araştırma konusuna aşina olmayan nitel araştırma konusunda deneyim sahibi başka bir uzman tarafından değerlendirilmiş hem de kodlamalar arasındaki farklılıklar için üçüncü bir alan uzmanından görüş alınmıştır. Sonuç olarak, araştırmacıyla her iki uzmanın yaptığı sınıflandırmaların birbirleriyle benzer olduğu görülmüştür. Bu yaklaşım, ülkelerin anadili programlarına yönelik ortaya çıkartılan benzerlik ve farklılıklardaki öznelliği azaltmak ve araştırmanın güvenirliliğini arttırmak amacıyla kullanılmıştır.

Bulgularda ortaya çıkan temalar:

Hong Kong-Çin, Şangay-Çin ve Güney Kore'nin anadili programlarındaki en çok kazanımın 3. ve 4. düzeylerde olduğu; en az kazanımın ise 1a ve aşağısındaki düzeylerde olduğu belirlenmiştir. Bu durum, bu ülkelerin anadili programlarındaki kazanımlarının bu düzeylerdeki düşünme süreçlerini yansıtması bakımından birbirleriyle benzer özellikler gösterdiğini ortaya koymaktadır. Singapur ise, en fazla kazanımı 2. ve 3. düzeylerde bulundurmasına karşın 4. düzeyde de 51 kazanımı vardır. Bununla birlikte, Singapur diğer ülkelerle karşılaştırıldığında 5. ve 6. düzeylerde en fazla kazanıma sahip ülkedir. Türkiye'nin ise, anadili programındaki en fazla kazanımının 2. ve 3. düzeylerde; en az kazanımının ise 6. düzeyde olduğu görülmektedir. Aynı zamanda, diğer ülkeler ile karşılaştırıldığında 1b ve aşağısındaki düzeylerde en fazla kazanım ile 5. ve 6. düzeylerde en az kazanımın Türkiye'de olduğu görülecektir. Bununla birlikte, Hong Kong-Çin/Şangay-Çin'in anadili programında yer alan 207 kazanımından 5. ve 6. düzeyleri kapsayan 44 kazanımının; Güney Kore'nin anadili programında yer alan 168 kazanımından 5. ve 6. düzeyleri kapsayan 39 kazanımının; Singapur'un anadili programında yer alan 283 kazanımından 5. ve 6. düzeyleri kapsayan 56 kazanımının ve Türkiye'nin anadili programında yer alan 385 kazanımından 5. ve 6. düzeyleri kapsayan 23 kazanımının üst düzey düşünme süreçlerini yansıttığı belirlenmiştir. Üst düzey düşünme süreçleri bakımından en fazla kazanıma sahip olan anadili programı Singapur (56) ve Hong Kong-Çin/Şangay-Çin'e (44) ait olmasına karşın en az kazanıma sahip olan anadili programı Güney Kore (39) ve Türkiye'ye (23) aittir.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri:

Bu çalışma kapsamında ele alınan ülkelerin anadili programlarında yer alan kazanımlarını yeniden gözden geçirerek 5. ve 6. düzeylerle ilişkili üst düzey düşünmeyi ortaya çıkartacak nitelikteki kazanımlarla anadili programlarını yeniden yapılandırmaya önem vermeleri gerekmektedir. Özellikle bu yönde yapılacak değişiklikler karar verme, eleştirel, analitik ve ilişkisel düşünme, yaratıcı olma, çözümleme ve bireşim yapma, kestirim ve çıkarımda bulunma, özdüzenleme ve değerlendirme yapma gibi becerileri önceleyen bireylerin yetiştirilmesine olanak sağlayabilir. Bu araştırmanın ilk sınırlılığı, ülkelerin anadili programlarında yer alan kazanımlarının üst düzey düşünme süreçlerini yansıtması bakımından incelenmiş olmasıdır. Bu yönde yapılacak çalışmalarda, ülkelerin anadili programlarındaki içerik, öğrenme-öğretme süreçleri, ölçme ve değerlendirme boyutlarının da üst düzey düşünme süreçlerini yansıtması yönünden ele alınması gerekmektedir. İkinci olarak, bu araştırmada üst düzey düşünme süreçleri Hong Kong-Çin/Şangay-Çin, Güney Kore, Singapur ve Türkiye'nin anadili programları kapsamında bulunmaya çalışılmıştır. İlerleyen çalışmalarda hem bu ülkelerin sayısı arttırılmalı hem de üst düzey düşünme süreçleri başka disiplinlere yönelik programlara da uygulanmalıdır. Son olarak, bu araştırmada ülkelerin anadili programlarındaki kazanımları PISA sınavlarında belirlenmiş olan okuduğunu anlama yeterlilik düzeylerine göre sınıflandırılmıştır. İlerleyen çalışmalarda, okuma yeterlilik düzeyini ölçen PIRLS sınavı da göz önünde bulundurularak bir sınıflandırma yapılması gerekmektedir. Bu araştırmayla sunulabilecek öneri ise, anadili programlarında yer alan alt ve üst düzey düşünme süreçleriyle ilgili kazanımların daha iyi nasıl uygulanabilirliğine ilişkin çalışmaların yapılmasıdır.

Anahtar Kelimeler: Anadili programı, üst düzey düşünce, PISA, Türkiye.

« Geri Dön