English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Merve CANBELDEK, Nesrin ISIKOGLU ERDOGAN

Erken Çocukluk Eğitiminde Sınıf Büyüklüğünün Ve Eğitim Süresinin Çocuk Gelişimi Üzerindeki Etkileri

10.14689/ejer.2017.68.14
  Yazar : Merve CANBELDEK, Nesrin ISIKOGLU ERDOGAN
  Bu özet 645 kere okundu..


Başlık :
Merve CANBELDEK, Nesrin ISIKOGLU ERDOGAN

Erken Çocukluk Eğitiminde Sınıf Büyüklüğünün Ve Eğitim Süresinin Çocuk Gelişimi Üzerindeki Etkileri

10.14689/ejer.2017.68.14

Konu :

Canbeldek, M. & Erdogan, N. I. (2017). Erken Çocukluk Eğitiminde Sınıf Büyüklüğünün Ve Eğitim Süresinin Çocuk Gelişimi Üzerindeki Etkileri. Eurasian Journal of Educational Research, 68, 257-271, DOI:
http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2017.68.14

Problem Durumu: Çocuğun doğumdan ilkokula başlayıncaya kadar olan yaşantılarını içeren erken çocukluk eğitim dönemi çocuk açısından kritik bir dönemdir. Günümüzde meydana gelen kadınlarında çalışma hayatında daha çok yer alması ve çocuklar için güvenli oyun alanlarının azalması gibi toplumsal değişimler erken çocukluk eğitim kurumlarına olan ihtiyacı artırmıştır. Erken çocukluk eğitiminin verildiği okul öncesi eğitim kurumlarının sayısı ise Türkiye'de hızla artmaktadır. Erken çocukluk eğitimini iyileştirmek için niceliksel adımların atılması oldukça önemlidir. Ancak bu adımlar çocukların daha iyi öğrenmesi ve gelişimlerini destekleyebilmek açısından yeterli olmamaktadır. Bu nedenle okul sayısının arttırılmasının yanı sıra çocuklara kaliteli erken çocukluk eğitim hizmetinin sunulması ve mevcut bulunan okulların kalite düzeylerinin arttırılması acil bir ihtiyaçtır. Yapılan pek çok araştırma erken çocukluk eğitim programlarının kalitesinin bu programlara devam eden çocukların gelişim düzeylerini olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Yüksek kaliteli erken çocukluk eğitimi, ayrıca çocukların sosyal ve akademik becerilerini geliştirdiği için ilkokul yıllarında ve sonrası dahil olmak üzere uzun vadeli olumlu etkilere de sahiptir. Erken çocukluk döneminde kaliteyi açıklamaya yönelik araştırmacılar farklı tanımlamalar ortaya koysa da genel olarak kalitenin yapısal ve işlevsel kalitenin etkileşimi ve birleşimi ile gerçekleştiği üzerinde uzlaşmışlardır. Erken çocukluk döneminde kalitenin bileşenlerinden, yapısal kalitenin unsurları olarak sınıf büyüklüğü, öğretmen-çocuk oranı, öğretmenin eğitim düzeyi, hizmet yılı belirtilebilir. İkinci bileşen, işlevsel kalite ise, çocukların onlara bakan yetişkinlerle etkileşimlerini ve öğrenmeyi arttıran materyal ve faaliyetlerle etkileşimde bulunmayı içermektedir. Yapısal kalite unsurları ile çocukların gelişimi, başarı düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceleyen çeşitli araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmalarda yapısal kalite unsurlarından eğitim süresi ve sınıf mevcudunun da çocukların gelişim düzeylerini etkilediği sonucuna ulaşıldığı belirtilmiştir. Erken çocukluk eğitiminin kalitesinde ve çocukların gelişiminde önemli olan sınıf mevcudu ve eğitim süresinin etkilerinin bilimsel olarak incelenmesi, alan ve bu konuda karar alacak kurumlar için önemli bir ihtiyaçtır. Alan yazın taramalarında ülkemizde, okul öncesi eğitimde eğitim süresi ve sınıf mevcudu ile çocukların gelişim düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceleyen sınırlı sayıda ve küçük örnekleme sahip araştırmalar olduğu saptanmıştır. Erken çocukluk eğitiminde, eğitim süresi ve sınıf mevcudu ile çocukların gelişim düzeyi ilişkisini inceleyen büyük örneklemli araştırma sayısının sınırlı olması ise bu araştırmanın önemini artırmaktadır. Araştırmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı, erken çocukluk eğitiminde yapısal kalite unsurlarından olan sınıf büyüklüğünün ve eğitim süresinin çocuk gelişimi üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırmanın Yöntemi: Erken çocukluk döneminde okul kalitesinin çocuk gelişimine etkisini inceleyen bu araştırma da ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya Denizli İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 55 okul öncesi eğitimi sınıfı ve bu okullarda eğitim görmekte olan beş- altı yaşındaki 836 çocuk küme örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırma verileri "Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE)" ve "Okul Öncesi Eğitim Kurumu Yapısal Kalitesi İçin Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Okul Öncesi Eğitim Kurumu Yapısal Kalitesi İçin Bilgi Formu; okul öncesi eğitim kurumunun yapısal kalitesini ölçmek için 14 adet açık uçlu soru sorudan oluşmaktadır. Bu sorular arasında eğitim süresi, öğretmenin mezun olduğu lise türü, mezun olduğu okul, hizmet yılı, sınıftaki çocukların yaş grubu ve sayısı, sınıfın büyüklüğü, kurumun bulunduğu yerin sosyo-ekonomik düzeyi gibi sorular yer almaktadır. Bu sorular araştırmacı tarafından sınıf öğretmenlerine ve okul idaresine sorularak doldurulmuştur. Verilerin toplanabilmesi için yasal izin alınmış ve örnekleme dahil olan okulların yöneticilerine telefon ya da birebir görüşme yoluyla araştırma hakkında bilgi verilmiş ve yaş grubu uygun olan sınıfların gözlenebilmesi için öğretmen ve yöneticiler bilgilendirilmiş, katılmayı kabul eden okullara ziyaretler planlanmıştır. Ardından kurumlardaki öğretmenlerle görüşülerek, gerçekleştirilecek uygulamanın amacı ve nasıl olacağı anlatılmıştır. AGTE' nin nasıl doldurulacağı konusunda öğretmenlere uygulamalı şekilde bilgi verilmiş ve onlardan sınıflarındaki her bir çocuk için AGTE?yi doldurmaları istenmiştir. Öğretmenlerle birlikte belirlenen uygun bir tarihte doldurulan ölçekler araştırmacı tarafından geri alınmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, "SPSS 18.0" istatistik paket programına kodlanarak yüklenmiş ve analiz edilmiştir. Çalışma verilerinin analizinde, bağımsız t-testi, tek yönlü ANOVA ve faktörel ANOVA (2X4) teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Yapılan araştırma, yapısal kalite unsurlarından sınıfta bulunan çocuk sayısı ve eğitim süresi ile çocukların gelişimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın bulguları, 20- 24 arasında çocuk bulunan sınıflarda eğitim gören çocukların diğer gruplarda eğitim gören çocuklardan daha yüksek gelişim puanı aldığını göstermiştir. Araştırmada, tam gün erken çocukluk eğitimi programlarına devam eden çocukların dil-bilişsel gelişim alt boyutu puanları ile toplam AGTE puanlarının yarım gün erken çocukluk eğitimi programına devam eden çocuklardan daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca eğitim süresi ve sınıf mevcudunun çocukların gelişim puanına birlikte olan etkisi incelendiğinde ise anlamlı ortak bir etkinin olmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Araştırma sonuçları, sınıfta bulunan çocuk sayısı 20- 24 arasında eğitim kurumlarına devam eden çocukların gelişim puanlarının diğer gruplardaki çocuklardan anlamlı derecede farklı olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca tam gün erken çocukluk eğitim programlarının çocuk gelişimi üzerinde olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Bu nedenle Türkiye'de tam gün program sayısını arttırılması önemlidir. Erken çocukluk döneminde çocukların kaliteli erken çocukluk eğitimi programlarına devam etmeleri onların gelişimlerini destekleyecektir. Özellikle sosyo-ekonomik şartları elverişsiz ortamlarda büyüyen çocukların yaşamlarının başından itibaren dezavantaj yaşamaları ve gelişimsel olarak kritik dönemde gerekli becerileri kazanmaları için kaliteli tam gün okul öncesi eğitimi oldukça yararlı olacaktır. Konuyla ilgili çalışacak araştırmacılara yönelik olarak da araştırmaların farklı il ve bölgelerde daha çok sayıda çocukla yapılması önerilmektedir. Ayrıca, okul öncesi eğitimin kalitesi ve çocukların gelişim düzeyleri düzenli ve kurumsal olarak ölçülmeli ve kalite düzeyi düşük olan okullar için acil önlemler alınmalıdır. Erken çocukluk eğitimi veren kurumlarda mutlaka sistemli ve bilimsel kalite değerlendirme sistemlerinin oluşturulması önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Erken çocukluk eğitiminin kalitesi, yapısal kalite, grup büyüklüğü, tam gün.

« Geri Dön