English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Elif Ozlem ARDIC, Selahattin GELBAL

PISA 2012 Türkiye Örneklemi İlgi ve Motivasyon Maddelerinin Gruplar Arası Karşılaştırmalarda Eşdeğerliğinin İncelenmesi

10.14689/ejer.2017.68.12
  Yazar : Elif Ozlem ARDIC, Selahattin GELBAL
  Bu özet 797 kere okundu..


Başlık :
Elif Ozlem ARDIC, Selahattin GELBAL

PISA 2012 Türkiye Örneklemi İlgi ve Motivasyon Maddelerinin Gruplar Arası Karşılaştırmalarda Eşdeğerliğinin İncelenmesi

10.14689/ejer.2017.68.12

Konu :

Ardic, E.O. & Gelbal, S. (2017). Cross-group Equivalence of Interest and Motivation Items in PISA 2012 Turkey Sample. Eurasian Journal of Educational Research, 68 223-240, DOI:
http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2017.68.12

Problem Durumu: Grup karşılaştırmaların geçerliği, ilgili ölçümlerin kabul edilebilir düzeyde psikometrik niteliklere sahip olmasına bağlıdır. Ancak klasik test kuramında, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında hesaplanan test ve madde istatistikleri, araştırma grubunun özelliklerini yansıtmaktadır. Büyük ölçekli sınavların kullanımının yaygınlaşması ise aynı düzeydeki bireylere farklı test formlarının uygulanmasına ve aynı test formlarının farklı özelliklere sahip gruplarda uygulanmasına yol açmıştır. Bu bağlamda ulusal ve uluslararası test uygulamalarında dikkat edilmesi gereken bir durum, farklı demografik gruplara ait olmanın ölçme sonuçları üzerindeki etkisidir. Bireylerin demografik özelliklerinin etkisinin arındırılmadığı ölçme araçlarının kullanılması ve bunlardan elde edilen sonuçların karşılaştırılmalı olarak yorumlanması ise ölçme aracının geçerliğini düşürerek, bireyler hakkında yanlış kararlar alınmasına neden olacaktır. Bu nedenle ölçme sonuçlarına dayalı olarak verilecek kararların isabetliliği açısından ölçme değişmezliğinin sağlanması ve maddelerin olası yanlılık şüphesine karşı sınanması gerekmektedir. Bu koşullar sağlanmadan yapılan karşılaştırmalarda görülen farklılığın gerçek durumdan mı yoksa ölçülen yapının gruplarda farklılık göstermesinden mi kaynaklandığı bilinemeyecektir. Dolayısıyla yapılan karşılaştırma sonuçları tartışmalı olabilecektir. Araştırmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı; PISA 2012 öğrenci anketinde yer alan ilgi ve motivasyonla ilgili maddelerin cinsiyet, okul türü ve istatistikî bölgelere göre ölçme değişmezliğini incelemek ve gruplar arası DMF gösteren maddeleri tespit etmektir. Araştırmanın Yöntemi: PISA 2012 uygulamasında Türkiye, 15 yaş grubu yaklaşık sayısı 1.266.638 öğrenciyi temsilen 4848 öğrenci ile yer almıştır. Veri setinin kayıp ve aykırı değerler açısından incelenmesi sonrasında bu araştırma, Türkiye örneklemindeki 3124 öğrenci (1553 kız ve 1571 erkek) ile yürütülmüştür. PISA öğrenci anketi matematik öğretimi alt boyutunda yer alan ST29Q01-ST29Q08 maddelerinin ilgi ve motivasyon modelini oluşturup oluşturmadığına ilişkin kanıtlar elde etmek üzere, doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Ölçeğin 8 maddelik Türkçe formunun faktör yapısına ilişkin tanımlanan temel modelin faktör yapısının her bir grup içinde geçerli olup olmadığını incelemek için model uyumu birleştirilmiş veri ve her bir grup verisi için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Model test etme sürecinde, hangi parametre kestirim yönteminin kullanılacağını belirlemek için ilgili veri setinin dağılım özellikleri incelenmiştir. Veri seti çok değişkenli normal dağılım sergilemediği ve örneklem sayısı büyük olduğu için parametre kestiriminde ağırlıklandırılmış en küçük kareler yöntemi kullanılmıştır. Ölçme değişmezliğini incelemek üzere çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Değişmezlik testleri dört aşamada yürütülmüştür. Daha fazla sınırlama konulan bir model ile daha az sınırlama konulan bir modelin araştırma verisine uyum düzeylerini karşılaştırmak üzere ?2?ler için ölçeklendirilmiş fark testi uygulanmıştır. Cinsiyete göre ölçme değişmezliğinin incelenmesi sürecinde, model uyumunun değerlendirilmesinde kullanılan ölçütler karşılanmadığı için olası madde yanlılıkları incelenmiştir. DMF gösteren maddelerin belirlenmesi amacıyla Mantel-Haenszel, poly-SIBTEST ve MTK-OO teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Ölçeğin 8 maddelik Türkçe formunun faktör yapısına ilişkin tanımlanan temel modelin kız öğrenci, ilköğretim ve Batı Marmara grupları dışındaki tüm alt grup verilerine yeterli düzeyde uyum sergilediğini göstermiştir. Modele uyumunu sağlamayan gruplar, analiz dışında bırakılmıştır. Okul türü ve istatistiki bölgelere dayalı olarak yapılan değişmezlik testi sonuçları, modellerin tüm değişmezlik koşullarını yerine getirdiğini göstermiştir. Cinsiyete göre ölçme değişmezliğinin sağlanmaması, ölçekte yer alan maddelerden en az bir tanesinin cinsiyete göre DMF sergilediğine işaret etmektedir. Bu bağlamda, cinsiyete göre DMF sonuçları incelendiğinde MH tekniğine göre 6 maddede A düzeyinde; polySIBTEST tekniğine göre 1 maddede A, 2 maddede B ve 3 maddede C düzeyinde; MTK-OO tekniğine göre 2 maddede C düzeyinde DMF?ye rastlanmıştır. Araştırmanın Sonuç ve Önerileri: Yapılan analizler tanımlanan modelin, okul türü ve istatistiki bölgelere göre karşılaştırılmasının anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, ilgi ve motivasyonla ilgili tüm maddelerden elde edilen ölçümlerin okul grupları ve istatistiki bölgeler arasında genellenebileceğine, öğrencilerin ilgi ve motivasyonlarını belirlemede geçerli ve güvenilir ölçümler sağlayabileceğine işaret etmektedir. Bu doğrultuda okul ve bölge grupları arasında yapılan karşılaştırmalarda görülen farklılığın gerçek durumdan kaynaklandığı söylenebilir. Yapılan ulusal düzeydeki test uygulamaları, DMF?nin nedenleri arasında cinsiyet ve okul türü gibi değişkenleri göstermektedir. Nitekim bu çalışmanın sonuçları da cinsiyet farklılıklarının maddelerin DMF göstermesinde etkili olduğunu göstermiştir. DMF belirleme teknikleri genel olarak belli ölçüde benzer sonuçlar verse de, farklı eşitleme kriterleri ile farklı algoritmalar ve kategorilendirmelerde farklı kesme noktaları kullandıkları için tam bir uyum içinde değildir Çalışmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde, kullanılan tekniklere göre DMF gösteren madde sayıları ve DMF miktarları arasındaki benzerliğin düşük düzeyde olduğunu gözlenmiştir. Bu çalışma kapsamında PISA 2012 uygulaması matematik öğretimi bölümünde yer alan ilgi ve motivasyonla ilgili maddeler incelenmiştir. Gelecek çalışmalar, farklı dil ve kültür grupları üzerinde ölçme değişmezliği çalışmaları yapabilir. DMF belirlemede gerçek veri ile birlikte simülasyon çalışmaları yaparak, hangi tekniğin hangi durumlar için daha uygun olduğunu belirleyebilir ve DMF gösteren maddelerin olası nedenlerini araştırabilir.

Anahtar Kelimeler: PISA, ölçme değişmezliği, çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi, değişen madde fonksiyonu.

« Geri Dön