English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Esef Hakan TOYTOK, Saduman KAPUSUZOGLU

Öğretmen Algılarına Göre Okul Yöneticilerinin Etik Liderlik Davranışlarının Örgüt Kültürü Üzerine Etkisi

10.14689/ejer.2016.66.21
  Yazar : Esef Hakan TOYTOK, Saduman KAPUSUZOGLU
  Bu özet 169 kere okundu..


Başlık :
Esef Hakan TOYTOK, Saduman KAPUSUZOGLU

Öğretmen Algılarına Göre Okul Yöneticilerinin Etik Liderlik Davranışlarının Örgüt Kültürü Üzerine Etkisi

10.14689/ejer.2016.66.21

Konu :

Toytok, E. H., & Kapusuzoglu, S. (2015). Influence of school managers? ethical leadership behaviors on organizational culture: Teachers? perceptions. Eurasian Journal of Educational Research, 66 373-388
http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2016.66.21

Problem Durumu: İnsanlar var oluşlarından bu yana yaradılışları gereğince birlikte yaşama ve çalışma gereksinimi duymaktadırlar. Çünkü ne kadar birlikte olurlarsa o kadar güçlü olacağını bilirler. Grup içerisinde her birey özelliği ve gücü nispetinde katkı sağlar ve bu katkılar tümleşik bir yapıda bir amaç etrafında doğru koordine edilirse hatrı sayılır bir değerde güç oluştururlar. Zaten birlikte yaşama ve işbirliği yapılması altında yatan amaçta budur. Bu durum formal ya da informal örgüt ve yönetim yapılanmalarının temelini oluşturmaktadır. Bu anlamda bakıldığında örgüt ve yönetim birlikte var olan iki kavramdır. Formal örgüt bir yapı olarak kabul edilirse, yönetim bu yapının harekete geçirilmesi sürecidir. Belli amaçları gerçekleştirmek üzere oluşturulan formal bir örgütün amaçları, örgütteki insan ve maddî kaynakların amaçlar doğrultusunda yönlendirilmesi, denetlenmesi ve değerlendirilmesi gibi eylemlerle gerçekleştirilir. Bu eylemler bütünü, yönetim kavramı ile açıklanabilmektedir. Yönetimin özünde temel unsur olarak insanı etkilemek yatar. Yani herhangi bir yerde bulunan kişileri etkilemek için başvurulan yaklaşımlar, o yerin yönetiminin özünü oluşturur. Bu nedenle yönetim bilimi insan davranışları ile doğrudan ilişkili bir bilimdir.Yönetim alanında en çok araştırılan konular arasında yer alan örgütlerin etkiliği konusu günümüzün en temel problemlerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle bir çok araştırmanın örgütlerin etkililiğini arttırmak için etken olan yapıları belirlemek amacıyla yapıldığını görmekteyiz. Örgütlerin etkililiği üzerinde liderlik, örgüt kültürü ve iklimi, örgütsel bağlılık, iş doyumu gibi yapıların oldukça etkili olduğu bilinmektedir. Bunlara ek olarak son zamanlarda bir diğer öne çıkan kavram olarak etik değerleri görmekteyiz. Bu nedenle olumlu bir örgüt kültürü yaratmada etik ilkelerin bir örgütte hayata geçmiş olmasının önemi her geçen gün daha da hissedilir derecede artmakta olduğu görülmektedir. Hele birde son zamanlarda yönetici yerine liderlik kavramının öne çıkması ile artık örgütlerde yönetici yerine lider anlayışına geçilmiş olup ve Lider - örgüt arasında ilişki yapılan birçok araştırmada kendisini göstermiştir. Araştırmacının dikkatini çeken örgüt kültürü-liderlik-etik kavramları araştırılmış, bu konularla ilgili araştırmalar ve çalışmalar incelenmiştir. Liderlik yapıları içerisinde birçok liderlik yaklaşımları olduğu görülmüş olup, bu yaklaşımlardan özellikle 2000'li yıllarda değer yapısının öne çıkması ile etik liderlik kavramı popüler olmuştur. Günümüzde etik liderlik kavramı ve diğer kavramlarla ilişkisi halen çalışılmaya araştırılmaya devam etmektedir.Etik liderlik ve örgüt kültürü gibi bu iki önemli kavram arasındaki ilişki ve bunların yordayıcılığına dayalı olarak alanda, araştırmacının ulaşabildiği kaynaklar çerçevesinde herhangi bir araştırmaya rastlanmamıştır. Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın genel amacı, öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının örgüt kültürü üzerine etkisini belirlemektir. Bu araştırmada sonucunda elde edilen bulgular; örgütün etkililiğini ve verimininarttırması, örgüt sağlığının korunması ve gelişmesinin sağlaması, iş görenlerin örgüte bağlılığının ve iş doyumunu arttırması, örgütsel adalet algılarının kuvvetlenmesi, etik değerlerin önemi ve etkisinin algılanması için ışık tutabilecek bulgulara ulaşmasını sağlama açısından önemlidir. Bu sayede alanda bir bilimsel boşluğu doldurmayı, bulgulara dayalı sonuçlar ve öneriler getirerek alana katkı yapmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırma betimsel nitelikte ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Düzce ilinde ve ilçelerinde 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılında 323 okulda görev yapan 3302 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada Etik liderlik ve alt boyutları bağımsız değişkeni yordayıcı değişken olarak, örgüt kültürü ve alt boyutları bağımlı değişkeni yordanan değişken olarak alınmış, bu değişkenleri ne kadar yordandığına bakmak için regrasyon analizi yapılmıştır.Bu araştırmada okul yöneticilerinin etik liderlik özelliklerini belirlemek için Etik Liderlik Ölçeği (ELÖ) ve örgüt kültürü düzeylerini belirlemek içinde Örgüt Kültürü Ölçeği (ÖKÖ) kullanılmıştır. ELÖ güvenirlik analizi için öncelikle Cronbach Alpha (?) katsayısını kullanmıştır. Aynı zamanda Cronbach Alpha (?) iç tutarlılık katsayısını hem ölçeğin tümü hem de alt boyutlar için ayrı ayrı hesaplamış ve güvenirliğin bir ölçütü olarak belirlemiştir. Ölçeğin toplamında güvenirlik katsayı olarak Cronbach Alpha (?) değerini .98 olarak bulmuştur. Ölçeğe ilişkin dört alt boyuta ilişkin güvenirlik analizinde Cronbach Alpha (?) değerleri sırasıyla iletişimsel etik .96, iklimsel etik .91, karar vermede etik .91 ve davranışsal etik .94 olarak bulunmuştur. ÖKÖ güvenirlik analizi için Cronbach Alpha (?) iç tutarlılık katsayısını hem ölçeğin tümü hem de alt boyutlar için ayrı ayrı hesaplamış ve güvenirliğin bir ölçütü olarak belirlemiştir. Ölçeğin toplam güvenirlik katsayısını .94 bulmuştur. Dört alt boyutun kendi içlerinde hesaplanan güvenirlik katsayıları; Demokratik yönetim ve katılım alt boyutunda .89; İşbirliği,destek ve güven alt boyutunda .88; Okul-çevre ilişkisi alt boyutunda .79 ve Bütünleşme ve aidiyet alt boyutunda ise .82 olarak bulmuştur. Bu bulgular bize her iki Ölçeğinin güvenirliğinin olduğunun bir göstergesidir. Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgulara göre etik liderlik ve örgüt kültürü arasında neredeyse yüksek düzeyde pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Regrasyon analizi sonucunda etik liderliğin örgüt kültürünün güçlü bir açıklayıcısı olduğu görülmüştür. Sonuç ve Önermeler: Araştırmada elde edilen sonuçlara göre yöneticilerin etik liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasında pozitif yönde anlamlı ilişkisi olduğu ve etik liderliğin örgüt kültürünün güçlü bir yordayıcısı olduğu görülmüştür. Yöneticiler ne kadar yüksek oranda etik liderlik davranışları sergilerlerse, öğretmenlerin örgüt kültürü algılarının da o düzeyde artış gösterebileceği söylenebilinir. Uygulayıcılara okullarda, öğretmenler arasında sosyal ve dağıtımsal adaletin sağlanması, ödül ve cezaların adil şekilde dağıtılması gibi uygulamaların şeffaf bir şekilde yapılıp denetlenebilmesi sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Yönetim, Liderlik, EtikLiderlik, Örgüt, ÖrgütselKültür
« Geri Dön