English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Elif TEKIN GURGEN

Müzik Dinlemenin Duygusal ve Sosyal İşlevi: Üniversite Öğrencilerinin Müzik Dinleme Nedenleri

10.14689/ejer.2016.66.13
  Yazar : Elif TEKIN GURGEN
  Bu özet 393 kere okundu..


Başlık :
Elif TEKIN GURGEN

Müzik Dinlemenin Duygusal ve Sosyal İşlevi: Üniversite Öğrencilerinin Müzik Dinleme Nedenleri

10.14689/ejer.2016.66.13

Konu :

Gurgen, E. T. (2016). Social and emotional function of musical listening: reasons for listening to music. Eurasian Journal of Educational Research, 66, 229-242
http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2016.66.13

Problem Durumu: İnsanların müziği neden dinlediği uzun yıllardır merak konusu olmaktadır. Son 50 yıldır yapılan çalışmalarda ve geliştirilen kuramlarla müzik beğenisinin çok çeşitli faktörlerden etkilendiği ortaya konmuştur. Bu faktörler, dinleyici, müzik parçası veya türü ve dinleme durumu/ortamı olarak sınıflandırılabilir. Giderek artan sayıdaki çalışma sonuçları, müzik dinlemenin kişisel ve sosyal kimlik oluşumu, kişiler arası ilişkilerin şekillenmesi ve ruh hali ile duygu durumunun düzenlenmesi üzerine olan etkilerine işaret etmektedir. Araştırmanın Amacı: Bu çalışma Müzik bölümü öğrencileri ile diğer sanat bölümlerinde okuyan öğrencilerin müzik dinleme nedenlerini müziğin duygusal ve sosyal işlevleri bağlamında belirlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca öğrencilerin üniversite ve çocuklukta hangi müzik türlerini dinlediklerini, ailelerinin dinledikleri türlerle benzerlik ve farklılıkların saptanması da amaçlanmıştır. Araştırmanın Yöntemi: Araştrımada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinin farklı bölümlerinde okuyan tesadüfi olarak seçilmiş 322 öğrenci oluşturmaktadır. 89?u Müzik Bilimleri, 233?ü diğer bölümlerde (Resim, Grafik Tasarım, Heykel, Fotoğraf, Seramik) okumakta olan öğrencilerin yaş ortalaması 23?dür. Öğrencilerin müzik geçmişlerini anlamak için şimdi, çocukken ve ailelerinin dinledikleri müzik türlerini ortaya koymak amacıyla sırasıyla ? En çok hangi müzik türlerini dinlemektesiniz??, ? çocukken en çok dinlediğiniz müzik türleri nelerdir?? ve ?Ailenizde en çok hangi müzik türleri dinlenirdi?? açık uçlu soruları sorulmuştur. Yanıtlar birçok alt müzik türünü de içerdiğinden bu yanıtlar ana müzik türüne eklenerek 13 tane müzik türüne indirgenmiştir. Verilerin toplanmasında görüşme türlerinden ?açık uçlu anket görüşmesi? (Rubin, 1983?den ?den aktaran Yıldırım ve Şimşek, 2013, p.148) kullanılmıştır. Açık uçlu soruların analizinde nitel araştırma tekniklerinden içerik analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin verdikleri yanıtlardan benzer olanlar bir araya getirilmiş ve kategoriler içeren bir form oluşturulmuştur. Yanıtların kategorize edilmesinde yine uzman görüşüne başvurulmuştur. Ayrıca verilen yanıtların hangi kategoriye girdiğinin net olarak belirlenebilmesi için 2 bağımsız gözlemcinin yardımı ile rastgele seçilen 20 adet öğrenci anketindeki yanıtlar bu forma kaydedilmiştir. Formlar karşılaştırıldığında 2 gözlemcinin de yanıtları araştırmacı ile paralel yönde değerlendirdiği görülmüştür. Araştırmanın Bulguları: Araştırma sonucunda öğrencilerin büyük çoğunluğunun (%89) haftanın her günü 2 ila 9 saat arası müzik dinlemekte olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin büyük bölümü Rock, Jazz, Klasik ve Pop müzik türlerini, çok az bir bölümü ise Türk Halk Müziği, Arabesk ve Özgün müzik türlerini tercih ettiklerini belirtmişlerdir. Katılımcıların dinledikleri müzik türleri ve dinlenme oranlarının üniversitede ve çocuklukta farklılıklar gösterdiği, ayrıca Pop müzik dışında dinledikleri müzik türlerinin ailelerinin tercih ettiklerinden farklı olduğu saptanmıştır. Katılımcılar genelde çocuklukla daha az dinlemeyi tercih ettikleri ya da hiç dinlemedikleri müzik türlerini yetişkinlikte en çok tercih ettikleri tür olarak belirtmişlerdir. Katılımcıların %49,06?sının üniversitede, %20,18?inin çocuklukta Rock müzik dinlediği görülmektedir. Rockdan sonra en fazla dinlenen tür olan Jazz?ı dinleyenler (%35,09) çocukluklarında bu müzik türlerini hiç dinlemediklerini belirtmişlerdir. Aynı şekilde Blues müzik de yetişkinlikte % 24,53 oranında dinlenirken çocuklukta hiç dinlenmediği görülmektedir. Ayrıca ailede bu türlerin dinlenme oranları düşüktür (% 7,14 - % 3,72). Klasik müzikte ise dinleme oranı % 33,54 iken, çocuklukta (%4,03) ve ailede ise bu oranın düşük olduğu görülmektedir (%11,80). Pop müziğin ise en çok çocukken dinlendiği (%59,00) gözlenmekle beraber üniversitede %32,60, ailede ise % 30,43 dinlendiği bulgusuna ulaşılmıştır. Katılımcıların %29,19?unun ailesinde Türk Sanat Müziği dinlenirken, çocuklukta bu oranın % 4,34 düştüğü, yetişkinlikte ise %13,35?e yükseldiği görülmektedir. Türk halk müziği ise çocukken ve yetişkinlikte, % 5,90 gibi çok az dinlenme oranına sahipken, ailede bu oranın % 23,29 olduğu görülmektedir. Katılımcıların % 22,98?inin dinlediği Elektronik müzik türünün çocukken ve aile ortamında hiç dinlenmediği gözlenirken, metal müziğin ise aile ortamında hiç dinlenmediği fakat çocukken % 6,83 oranında, yetişkinlikte ise % 18,63 oranında dinlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların çocukken ve ailelerinde de hemen hemen hiç dinlenmediği gözlenen Reggea, Latin ve Rap müzik türleri yetişkinlikte % 5 ile % 8 arasında değişen oranlarda dinlenmektedir. Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Müzik dinlemenin öğrencilerin gündelik hayatlarında oldukça büyük yer kapladığı söylenebilir. Türk müziklerinin dinlenme oranının genel olarak düşük olması dikkati çeken bir bulgudur. Bu bulgu müziğin sosyal kimliği temsil etme işlevi ile bağdaştırılabilir. Bir başka deyişle bu müziği dinlemediklerini belirten bireylerin bu müzik türlerini gerçekten sevmedikleri için değil de ait oldukları sosyal kimlik ile uyum sağlamadıkları veya bu müziği dinleyen kesime karşı duydukları önyargı nedeniyle tercih etmiyor olabilirler. Yetişkinlikte, çocuklukta ve ailede dinlenilen müzik türlerinin farklılık göstermesi şu andaki müzik zevklerimizin şekillenmesinde ailemizin payının daha az olduğu veya ailelerin kendi müzik zevklerini bir sonraki kuşağa aktarmada başarısız olduğu, dolayısı ile müzik tercihinde müzik endüstrisi ve arkadaş çevresinin etkisinin aileden daha ağır bastığı söylenebilir. Beğeni ve ruh hali kategorilerinin ağırlıklı olarak müzik dinleme nedeni olarak belirtildiği saptanmıştır. İkinci sırada çevresel etkenler, son sırada ise müziksel etkenler gelmektedir. Müzik bölümü ve diğer bölümlere ayrı ayrı baktığımızda müziksel etkenlerin genel özellikler de dahil olmak üzere daha çok müzik bölümü tarafından müzik dinleme nedeni olarak belirtildiği ve diğer bölümlere göre ruh hali ve beğeninin ikinci planda kaldığı görülmektedir. Öğrenme sürecinde ?öğrencinin müziği kafasında nasıl anlamlandırdığı, müziğin onlar için önemi, hangi müzikleri dinledikleri ve neden dinledikleri? sorgulandığında eğitimcinin amacına daha rahat ulaşması, öğrenmede güdünün artması ve en önemlisi öğrenmenin gerçekleşmesi kolaylaşabilir. Anahtar Sözcükler: müzik dinleme nedenleri, müzik tercihi, müziğin duygusal işlevi, müziğin sosyal işlevi.
« Geri Dön