English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Kursad YILMAZ, Yahya ALTINKURT, Elif OZCIFTCI

Ö?retmenlerin Kültürel Değerler ve Eleştirel Pedagoji ile ilgili Görüşleri Arasındaki ilişki

10.14689/ejer.2016.66.11
  Yazar : Kursad YILMAZ, Yahya ALTINKURT, Elif OZCIFTCI
  Bu özet 195 kere okundu..


Başlık :
Kursad YILMAZ, Yahya ALTINKURT, Elif OZCIFTCI

Ö?retmenlerin Kültürel Değerler ve Eleştirel Pedagoji ile ilgili Görüşleri Arasındaki ilişki

10.14689/ejer.2016.66.11

Konu :

Yilmaz, K., Altinkurt, Y., & Ozciftci, E. (2016). The relationship between teachers? views about the cultural values and critical pedagogy. Eurasian Journal of Educational Research, 66, 191-210
http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2016.66.11

Problem Durumu: Kültürel değerler bireylerin yaşamlarına yön veren temel unsurlar olarak, bütün değerlendirme ve algıları etkileyen gizli kültürel unsurlardır. Hoftsede (1980) kültürel değerleri ?Güç Mesafesi, Bireycilik-Toplulukçuluk, Erillik-Dişillik ve Belirsizlikten Kaçınma? olmak üzere dört boyutta ele alınmıştır (Hofstede, 1980, 1991). Eleştirel pedagoji, en genel anlamıyla, eğitim sorunlarını tartışan bir eğitim yorumu olarak tanımlanabilir. Eleştirel pedagoji, özde eğitimin ne olduğu ve geleneksel eğitim anlayışı ile ilgili sorgulamalar ve yapılan tanımlar etrafında örülmüş bir projedir (Yılmaz & Altınkurt, 2011). Eleştirel pedagoji geleneksel pedagoji anlayışına karşı çıkmaktadır. Geleneksel pedagoji ile eleştirel pedagoji arasında öğretmen öğrenci iletişimi açısından önemli ayrılıklar bulunmaktadır. Araştırmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı, eğitim örgütlerinin kültürel değerleri ile öğretmenlerin eleştirel pedagoji ilkelerine ilişkin görüşleri arasında bir ilişki olup olmadığının belirlenmesidir. Bu genel amaç çerçevesinde araştırmada aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır: 1) Okulöncesi, İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin kültürel değerler ve eleştirel pedagoji ilkeleri hakkındaki görüşleri nasıldır? 2) Okulöncesi, İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin kültürel değerler ve eleştirel pedagoji ilkeleri hakkındaki görüşleri cinsiyet, kıdem ve branşa göre değişmekte midir? 3) Okulöncesi, İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin kültürel değerler ve eleştirel pedagoji ilkeleri hakkındaki görüşleri arasında bir ilişki var mıdır? Araştırmanın Yöntemi: Araştırma, tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini Kütahya il merkezinde görev yapan 1430 öğretmen oluşturmaktadır. Örnekleme girecek öğretmenlerin belirlenmesinde oransız küme örnekleme tekniği kullanılmıştır. Örneklem büyüklüğü, % 95 güven düzeyi için 304 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kültürel Değerler Ölçeği (Hofstede, 1980) ve Eleştirel Pedagoji İlkeleri Ölçeği (Yılmaz, 2009) kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon katsayısı analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Katılımcılar, kültürel değer boyutları arasında en yüksek katılımı sırası ile Güç Mesafesi (AO=3.31, S=0.48); Belirsizlikten Kaçınma (AO=2.78, S=0.43); Bireycilik-Toplulukçuluk (AO=2.74, S=0.35) ve Erillik-Dişillik (AO=2.18, S=0.59) boyutlarına göstermiştir. Katılımcıların, eleştirel pedagoji ilkelerine katılım düzeyi orta düzeydedir (AO=2.90, S=0.28). Öğretmenlerin en yüksek katılım gösterdiği boyutlar sırası ile Okulun İşlevleri (AO=3.02, S=0.35), Eğitim Sistemi (AO=2.92, S=0.48) ve Özgürleştirici Okul (AO=2.57, S=0.44) alt boyutlarıdır. Öğretmenlerin Bireycilik-Toplulukçuluk [t(302)=2.32; p<.05] boyutundaki görüşleri cinsiyete göre değişirken; Güç Mesafesi [t(302)=0.99; p>.05], Erillik-Dişillik [t(302)=0.37; p>.05] ve Belirsizlikten Kaçınma [t(302)=1.88; p>.05] alt boyutlarındaki görüşleri cinsiyete göre değişmemektedir. Katılımcıların eleştirel pedagoji ilkeleri toplam puandaki görüşleri [t(302)=2.65; p<.05] ve eğitim sistemi alt boyutundaki görüşleri [t(302)=2.55; p<.05] cinsiyete göre değişirken; okulun işlevleri [t(302)=0.48; p>.05] ve özgürleştirici okul [t(302)=1.36; p>.05] alt boyutlarındaki görüşleri değişmemektedir. Öğretmenlerin, Güç Mesafesi [F(2?303)=064; p>.05], Bireycilik-Toplulukçuluk [F(2?303)=0.30; p>.05], Erillik-Dişillik [F(2?303)=1.91; p>.05] ve Belirsizlikten Kaçınma [F(2?303)=0.43; p>.05] alt boyutlarındaki görüşleri arasında kıdeme göre farklılık yoktur. Öğretmenlerin eğitim sistemi alt boyutu [F(2?303)=0.81; p>0.05]; okulun işlevleri alt boyutu [F(2?303)=0.00; p>.05]; özgürleştirici okul alt boyutu [F(2-303)=0.91; p>.05] ve eleştirel pedagoji ilkeleri toplam puandaki [F(2?303)=0.26; p>.05] görüşleri arasında kıdeme göre farklılık yoktur. Öğretmenlerin, Bireycilik-Toplulukçuluk [F(2?303)=0.27; p>.05], Erillik-Dişillik [F(2?303)=0.44; p>.05] ve Belirsizlikten Kaçınma [F(2?303)=0.43; p>.05] alt boyutlarındaki görüşleri branşa göre değişmemektedir. Katılımcıların, Güç Mesafesi [F(2?303)=3.65; p<.05] alt boyutundaki görüşleri ise branşa göre farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin, eğitim sistemi alt boyutu [F(2?303)=1.88; p>.05]; okulun işlevleri alt boyutu [F(2?303)=0.02; p>.05]; özgürleştirici okul alt boyutu [F(2-303)=1.98; p>.05] ve eleştirel pedagoji ilkeleri toplam puandaki [F(2?303)=1.00; p>.05] görüşleri arasında branşa göre farklılık yoktur. Öğretmenlerin, Güç Mesafesi alt boyutundaki görüşleri ile eğitim sistemi alt boyutundaki görüşleri arasında (r=-.14, p<.05) düşük düzeyde ve aynı yönde; okulun işlevleri alt boyutundaki görüşleri arasında (r=-.32, p<.01) orta düzeyde ve ters yönde; özgürleştirici okul alt boyutundaki görüşleri ile arasında ise (r=-.16, p<.01) ters yönde ve düşük düzeyde ilişkiler vardır. Öğretmenlerin, Bireycilik-Toplulukçuluk alt boyutundaki görüşleri ile eğitim sistemi alt boyutundaki görüşleri arasında (r=.16, p<.01) aynı yönde ve düşük düzeyde; okulun işlevleri alt boyutu ile arasında ise (r=-.16, p<.01) ters yönde ve düşük düzeyde bir ilişki vardır. Öğretmenlerin, Belirsizlikten Kaçınma alt boyutundaki görüşleri ile okulun işlevleri alt boyutundaki görüşleri arasında (r=-.33, p<.01) ters yönde ve orta düzeyde bir ilişki varken eleştirel pedagoji toplam puan ile arasında (r=-.17, p<.01) ters yönde ve düşük düzeyde bir ilişki vardır. Öğretmenlerin, Erillik-Dişillik alt boyutundaki görüşleri ile eğitim sistemi alt boyutundaki görüşleri arasında (r=.28, p<.01) aynı yönde ve düşük düzeyde; okulun işlevleri alt boyutundaki görüşleri ile arasında ise (r=-.28, p<.01) ters yönde ve düşük düzeyde bir ilişki vardır. Araştırmanın Sonuç ve Önerileri: Öğretmenler genel olarak yüksek güç mesafesinden yana görüş bildirmiştir. Öğretmenlere göre, Belirsizlikten Kaçınma alt boyutunda belirsizlikten kaçınma orta düzeyin biraz üzerindedir. Öğretmenler, Bireycilik-Toplulukçuluk alt boyutunda az bir farkla bireycilikten yana görüş bildirmiştir. Erillik-Dişillik boyutunda ise, öğretmenler toplumda daha çok dişil değerlerin hâkim olduğunu düşünmektedir. Katılımcılar toplumda yüksek güç mesafesi algısında olduklarında, eğitim sisteminin ürettiği eşitsizliklere vurgu yapan eğitim sistemi alt boyutuna da daha yüksek düzeyde katılım göstermektedir. Katılımcıların toplumdaki güç mesafesi algısı yükseldikçe, okulun bir özgürleşme ortamı olması gerektiğine vurgu yapan özgürleştirici okul alt boyutundaki görüşlere katılımları azalmaktadır. Ya da ters bir şekilde, güç mesafesi algısı düştükçe okulun özgürleşme alanı olması gerektiğine olan inanç artmaktadır. Katılımcıların bireycilik özellikleri arttıkça, eğitim sisteminin ürettiği eşitsizliklere vurgu yapan eğitim sistemi alt boyutuna ilişkin katılım düzeyleri artmaktadır. Katılımcıların bireycilik özellikleri arttıkça, okulun sosyal adaleti sağladığına ilişkin inançları azalmaktadır. Tersi durum da geçerlidir. Katılımcıların belirsizlikten kaçınmaya ilişkin algısı yükseldikçe, okulun sosyal adaleti sağlaması gerektiğine, okulun asıl amacının bilgi aktarmak olmadığına, sınıftaki tek otoritenin öğretmen olmadığına vurgu yapan okulun işlevleri alt boyutundaki ve eleştirel pedagoji ilkeleri toplam puandaki olumlu görüşleri azalmaktadır. Tersi durum da geçerlidir. Katılımcıların, eril değerler ile ilgili görüşleri arttıkça, eğitim sisteminin ürettiği eşitsizliklere vurgu yapan eğitim sistemi alt boyutuna ilişkin katılım düzeyleri artmakta; okulun sosyal adaleti sağlaması gerektiğine, okulun asıl amacının bilgi aktarmak olmadığına, sınıftaki tek otoritenin öğretmen olmadığına vurgu yapan okulun işlevleri alt boyutundaki olumlu görüşleri ise azalmaktadır. Tersi durum da söz konusudur. Anahtar Kelimeler: Eleştirel pedagoji, kültürel değerler, öğretmenler.
« Geri Dön