English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Zeynep Meral TANRIOGEN

Denizli Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi'ndeki Öğretmen Adaylarının Değer Öncelikleri

10.14689/ejer.2016.66.9
  Yazar : Zeynep Meral TANRIOGEN
  Bu özet 194 kere okundu..


Başlık :
Zeynep Meral TANRIOGEN

Denizli Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi'ndeki Öğretmen Adaylarının Değer Öncelikleri

10.14689/ejer.2016.66.9

Konu :

BTanriogen, Z. M. (2016). Value priorities of teacher candidates in Education Faculty of Pamukkale University in Denizli Turkey. Eurasian Journal of Educational Research, 66, 159-174
http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2016.66.9

Problem Durumu: Bzim kolaylıkla görebildiğimiz bir davranış sadece sadece değerlerin bir sonucudur. Öğretmenlerin öğretme davranışları da onların değerleri tarafından etkilenmektedir. Bu yüzden değerler konusu öğretim çalışmalarına temel teşkil eder. Eğer öğretmen adaylarının değerlerini anlayabilirsek öğretmen adaylarının olası öğretme davranışlarını tahmin edebiliriz. Böylelikle öğretmen adaylarının hangi değerlerinin öğrtmenlik becerilerine engel teşkil edip etmediğini bulabiliriz. Ve onlar mezun olmadan onları eğiterek onları etkieyebiliriz. Öğretim becerilerine engel olan değerleri değiştirmeye çalışmalıyız ve öğretim becerilerine destek olan değerlerini de geliştirmelerine yardımcı olmalıyız. Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının değerlerinin oluşumuna ve önceliklerinin belirlenmesine katkısı olan amaç ve araç değerlerinin ne olduğunu keşfetmektir. Çalışmaya yön veren sorular aşağıdaki gibidir: (1) Geleceğin okul öğretmenleri olarak öğretmen adaylarının amaç ve araç değerleri nelerdir? (2) Fakültenin çeşitli bölümlerinde okuyan öğretmen adaylarının değer öncelikleri sıralamasında farklılıklar bulunmakta mıdır? (4) Değerleri cinsiyet gibi kontrol edilemeyen değişkenlere göre farklılık göstermekte midir? Araştırmanın Yöntemi: Öğretmen adaylarının değerlerini ölçmek için Schwartz Değerler Ölçeği (SVS) kullanılmıştır. Bu çalışmanın evrenini eğitim fakültesinin farklı bölümlerine devam etmekte olan 4856 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler rastgele tabakalı örnekleme tekniği kullanarak belirlenen 498 öğrenciden elde edilmiştir. Araştırmanın %63?ünü (323) kız öğrenci, % 35%?ini (173) erkek öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın Bulguları: Sonuçlar göstermektedir ki kız öğretmen adaylarının %48?i ve erkek öğretmen adaylarının %41?i aile güvenliğini hayatlarına yön veren üstün öneme sahip amaç değer olarak ilk sıraya yerleştirmişlerdir. Kız ve erkek öğrenciler arasında birinci sırada konzervatif bir amaç değer olan aile güvenliğinin ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Aile güvenliği ?Güvenlik? üst değer tipi sıralamasına girmektedir. 1,2,3 ve 4. Sınıfta okuyan öğretmen adaylarının ilk üç sınıfta davranışlarına etki eden öncelikli ana değer olarak conservative değerleri (ulusal güvenlik ve aile güvenliği) seçtikleri, dördüncü sınıfa gelindiğinde ise öncelikli değer olarak evrensel bir değer tipi olan Dünya?da barış ana değerinin tercih edildiği görülmektedir. Dikkat çeken başka bir nokta ise evrensel bir değerin öncelik sıralamasında fakültede geçirilen zaman arttıkça kademeli olarak yükselmesi ve birinci sırada yer alan konzervatif bir değerin yerini almış olmasıdır. Dördüncü sınıfta konzervatif değerler 2. 3. Sıralara ötelenmiştir. Sosyal Bilgiler öğretmenliği dışında diğer bölümlerde okuyan öğretmen adaylarının davranışlarına yön veren öncelikli değer olarak konzervatif değerleri tercih ettikleri görülmektedir. Sosyal bilgiler öğretmenliği bölümünde okuyan öğrenciler için ise ilk sırada evrensel bir değer olan Dünya?da barış yer almıştır. Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Elde edilen veriler ışığında öğretmen adaylarının davranışlarına öncelik veren değerler bakımından en çok konzervatif üst sıra değer tipinden etkilendikleri söylenebilir. Fakat şunu da belirtmek gerekir ki konzervatif değer tipi olan gelenek?ın araç değeri dindarlık, ulusal güvenlik ve aile güvenliği amaç değerlerinin araçları olan sağlık ve temizliğik araç değerlerinin önüne geçememiştir. Öyle görünüyor ki öğretmen adayları için ulusal güvenlik ve aile güvenliği dindarlık araç değerinden daha önceliklidir. Öğretmen adaylarının öncelikli ara değeri Sağlık olmuştur. Güvenliği sağlayacak ara değer öğretmen adaylarına göre ilk sırada sağlıktır. İhtiyaçlar insanın hayatında bitmek tükenmek bilmeyen bir döngüdür. Motivasyon sürecini bu bitmek tükenmek bilmeyen ihtiyaçlarımız başlatır. İhtiyaç organizmada bir dengesizlik yaratır. Bu dengesizlikten kurtulmak için motive olur ve bir davranışta bulunuruz. Eğer davranışımız uygun bir davranışsa organizmamızı tekrar dengeye sokar ve bu sefer başka bir ihtiyacı karşılamak için güdüleniriz. Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisi teorisinde bir insanın hayatında ihtiyaç olarak görebileceği ihtiyaçları en temel ihtiyaçtan en uzak ihtiyaca doğru sınıflandırmıştır. Ve Maslow?un teorisinin dayandığı bilimsel ilkelere göre bir önceki basamakta yer alan ihtiyaçlar karşılanmadıkça bir sonraki basamakta yer alan ihtiyaç için güdülenemeyiz ve davranışta bulunamayız. Yani fizyolojik ihtiyaçları karşılanamayan bir birey güvenlik ihtiyacı için motive olamaz. Öğretmen adaylarının conservative değerleri sıklıkla davranışlarına yön veren öncelikli değerleri olarak görmeleri bunun yanında çevre ve kişisel değerleri ön sıralara taşıyamamaları güvenlik ihtiyaçlarını karşılayamadıkları, gerilim yaşadıkları ve üst basamaklarda yer alan sosyal ihtiyaçlar, saygı ihtiyacı ve kendini gerçekleştirme ihtiyacı için motive olamadıklarını anlatıyor olabilir. Verilere bakıldığında üst sıra değer tipi olan Öz-genişletim (başarı,güç ve hazcılık) değer tipinin öncelikli değerler olarak algılanmadığı göze çarpmaktadır. Öğretmen adaylarının öz genişletim değerlerini davranışları için öncelikli birer değer olarak görmüyor olmaları Türk toplumunun kültürel yapısından kaynaklanıyor olabilir. Bununla birlikte öğretmen adayları için bir üst sınıfa çıktıkça evrensel değerlerin konzervatif değerleri bastırıp davranışa yön veren öncelikli değer olarak ortaya çıkması dikkat çekicidir. Eğitime ayrılan süre; Sosyal adalet, Dünya barışı gibi davranışa yön veren evrensel araç ve amaç değerlerin öne çkmasına yardım ediyor olabilir. Öğretmen adaylarının üst sıra değer tiplerinden birisi olan değişime açık olma davranışlarını geliştirmeleri gerekmektedir. Bir insanı değişime açık hale getiren değerler Schwartz?a göre meraklı olma, kendi hedeflerini belirleme araç değerleri ve öz-saygı, yaratıcılık amaç değerleridir. Yaratıcılığı davranışlarına yön veren öncelikli değer olarak gösteremeyen öğrenciler yaratıcı nesiller yetiştirmekte zorlanabilirler. Değişime açık olmayı sağlayacak amaç ve araç değerler konusunda çalışmalar yapılabilir ve öğretmen adayları desteklenebilir. Anahtar Kelimeler: Üst sıra değer tipleri, değer tipleri, amaç değerler, araç değerler.
« Geri Dön