English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Saadet KURU CETIN,Pelin TASKIN

Sosyo-Ekonomik Durumları Bakımından Ailelerin Eğitime Katılımı

10.14689/ejer.2016.66.6
  Yazar : Saadet KURU CETIN,Pelin TASKIN
  Bu özet 707 kere okundu..


Başlık :
Saadet KURU CETIN,Pelin TASKIN

Sosyo-Ekonomik Durumları Bakımından Ailelerin Eğitime Katılımı

10.14689/ejer.2016.66.6

Konu :

Kuru Cetin, S., Taskin, P. (2016). Parent involvement in education in terms of their socio-economic status. Eurasian Journal of Educational Research, 66, 105-122
http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2016.66.6

Problem Durumu: Ailelerin eğitime katılımı, eğitimin niteliğini arttırmaya yönelik etkenler arasında en önemlilerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Yapılan çalışmalarda aile katılımının çocuğun öğrenmesini ve akademik başarısını arttırdığı ortaya çıkmıştır. Türkiye?de 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu?nun 16. maddesi ile okul aile işbirliğinin hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır. Diğer bir ifadeyle ailelerin eğitim sürecine katılımı yasal olarak da desteklenmektedir. Aile katılımı, ailelerin desteklenmesi, eğitilmesi ve eğitime katılımlarının sağlanması; çocukların eğitsel ve akademik deneyimlerinin arttırılması, evleri ile eğitim kurumları arasındaki iletişimin kurulması ve sürdürülmesi yoluyla geliştirilmesi yanında, eğitim programlarının ailelerin katılım ve katkıları ile zenginleştirilmesi gibi uygulamaları kapsayan sistematik bir yaklaşımdır. Bu katılımı etkileyen etkenlerden biri de ailelerin sosyo-ekonomik düzeyleridir. Yapılan çeşitli çalışmalarda ailelerin sosyo-ekonomik düzeyleri öğrencilerin okula kaydolmasını, katılımını, akademik başarısını etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Günümüzde ailenin eğitime katılımı konusunda pek çok araştırması bulunan ve önemli bir isim haline gelmiş Epstein aile katılımı konusunda ?ebeveynlik?, ?iletişim?, ?gönüllülük?, ?evde öğrenme?, ?karar alma?, ?toplumla işbirliği? olmak üzere 6 tema sunmaktadır. ?Ebeveynlik?, ailenin öğrencinin okul başarısını teşvik etmek için sıcak ev ortamı oluşturmasında, öğrencinin öğrenim seviyesi ve yaşına uygun sağlık, beslenme ve eğitim gibi ailenin yükümlülükleri arasında bulunan konularda aileye yardımcı olmaya yönelik etkinlikleri kapsamaktadır. ?İletişim?, ev ve okul arasında, okul programı ve çocuğun gelişimi hakkında bilgi akışına olanak tanıyan bir iletişimdir. Buna göre öğretmen ve yöneticiler velilere öğrencilerin okuldaki gelişimleri hakkında sistemli biçimde bilgi sunmalıdır. Okulda düzenli yapılan toplantılar, evlere formların yollanması, internet ya da telefon yoluyla velilerin bilgilendirilmesi bu etkinlikler içerisinde sayılabilir. ?Gönüllülük? ailelerin okuldaki veya sınıftaki etkinliklere destek ve yardımcı olmaları için organize olmaları ve istihdam edilmeleri olarak tanımlanabilir. ?Evde öğrenme? velilerin öğrencilerin ödevlerine, ders etkinliklerine, planlarına evde nasıl yardım edeceği konusunda ailelere bilgi verilmesi, seminerler, konferanslar hazırlanması, okulda aile okuma etkinliklerinin düzenlenmesidir. ?Karar alma? yönetici ve öğretmenlerin, velilerin okulda alınan kararlara en üst seviyede katılmasını sağlamaları şeklinde tanımlanabilir. Bunun için okulda alınan kararlara aileyi katmak, okulda velinin temsilci ve lider olmasını geliştirmek yönetimin ve öğretmenin görevidir. ?Toplumla İşbirliği? bu kategori okul programlarının toplumun yardımı ile güçlendirilmesine ve toplumun sağlığı ve kültürünün güçlendirilmesine yönelik bilgilerin öğrencilere aktarılmasına işaret etmektedir. Bunun gerçekleşmesi için öğrenciler, veliler ve okul yönetimiyle birlikte topluma hizmet (örneğin geri dönüşüm, resim, müzik, drama, gibi etkinlikler) etkinlikleri yapabilirler. Ayrıca mezunların işbirliği ile etkinlikler yapılması da bu tema kapsamında yapılabilecekler arasında sayılmaktadır. Araştırmanın Amacı: Ailenin katılımının anlamı ve önemi konusu bu çalışmanın hareket noktasını oluşturmakla birlikte, ailelerin sosyo-ekonomik durumları bakımından okullardaki eğitim faaliyetlerine katılımlarının düzeyinin saptanması bu çalışmanın temel amacıdır. Devlet okullarıyla özel okullar arasında ailenin eğitim sürecine katılımı arasında fark olup olmadığı da araştırılan konulardan biridir. Buna göre, araştırmanın amacı, kamu ve özel ilkokul ve ortaokullarda ailelerin sosyo-ekonomik durumları bakımından eğitim sürecine katılımlarına ilişkin yönetici, öğretmen ve veli görüşlerinin neler olduğunun incelenmesidir. Bu genel amaç doğrultusunda şu soruya yanıt aranmıştır: Öğretmen, yönetici ve veli görüşlerine göre kamu okullarında ve özel okullarda ailenin eğitim sürecine katılımları ebeveynlik, iletişim, gönüllülük, evde öğrenme, karar alma, toplumla işbirliği temalarında nasıldır? Araştırmanın Yöntemi. Araştırmada kullanılan veri toplama teknikleri doku?man incelemesi ve görüşme yöntemidir. Çalışmada ?sosyo-ekonomik durumları bakımından ailelerin eğitim sürecine katılımı? durumu, görüşme ve doküman incelemesi alt birimlerine ulaşılarak incelenmiştir. Araştırmada kullanılan e-gazeteler, forumlar, internet sitesinde yayımlanan haberler ve duyurular doküman niteliği taşımaktadır. Araştırmanın çalışma grubunun, Muğla Menteşe ilçesinden seçilen toplam 7 kamu ilk ve ortaokulunda görev yapan 7 öğretmen, 3 yönetici ve bu okullarda çocukları öğrenim gören 6 veli ve Muğla İli sınırları içinde bulunan 2 özel ilk ve ortaokulda görev yapan 4 öğretmen, 1 yönetici ve bu okullarda çocukları öğrenim gören 3 veliden oluşmaktadır. Araştırmada çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen verilerinin çözümlenmesinde NVivo8 paket programı kullanılmış ve betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Bulgular, betimsel analiz yaklaşımı ile sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre farklı sosyo-ekonomik yapıdan gelen velilerin eğitim sürecine katılımı konusunda farklı görüşleri olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte kamu okullarında ailelerin sosyo-ekonomik düzeyi yüksek olsa bile, okul aile etkileşimi, özellikle ebeveynlik konusundaki eğitimlerin çok sistemli olmaması nedeniyle, istenilen düzeyde değildir. Velilerin okulla iletişim kurma nedenleri, öğrencinin akademik başarısını ve öğrencinin kişisel gelişimi değerlendirmek olarak belirlenmiştir. Hem kamu okullarında hem de özel okullarda, ailelerin kararlara katılımı ailelere sadece fikirlerinin sorulması şeklinde gerçekleştiği saptanmıştır. Özellikle sosyo-ekonomik durumu iyi olan velilerin eğitim sürecine katılım konusunda istekli ve aktif olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın Sonuçları ve Öneriler: Özel okullar, ailelerin eğitim sürecine katılımlarını belirleyen temalar ile ilgili daha fazla etkinlik yapmaktadırlar. Özellikle özel okulda eğitim alan çocukların velilerinin kamu okullarında eğitim alan çocukların velilerine kıyasla öğretmenleri ile daha kolay iletişime geçtikleri belirlenmiştir. Ailelerin eğitim sürecine katılımını arttırmak için okullarda bulunan rehberlik servislerinin daha işlevsel olarak kullanılması gerekmektedir. Örneğin aile ve öğrencilerin okul yaşantılarına ilişkin ihtiyaçlarını saptayıcı analizler yapılmalı, analiz sonuçlarına göre de özellikle ailelerin eğitim sürecine katılmalarını destekleyen programlar düzenlenmelidir. Sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı olan ailelerin eğitim sürecine katılımlarında eksiklikler olduğu gözlemlenmiştir. Bu ailelerden gelen öğrencilerin ailelerine eğitim sürecine katılım konusunda okul yönetimimin düzenleyeceği bilgilendirme toplantılarının ailelerin eğitim sürecine katılmaları konusunda katkı getireceği düşünülmektedir. Özellikle bu toplantılarda öğrencinin akademik başarısında ailenin önemi örneklerle açıklanarak anlatılmalıdır. Ayrıca, ailelerin kararlara katılımının daha fazla olabilmesi için okul yönetiminin katılımcılığı desteklemesi ve kararların veliler ile birlikte alınması için çalışmalar yapması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: aile-okul ilişkileri, akademik başarı, düşük gelir, sosyo ekonomik düzey.
« Geri Dön