English
Eurasian Journal of Educational Research
Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
EJER |

Ana Sayfa > > Necdet AYKAC

Öğretmenler Tarafından Uygulanan Öğretim Yöntem ve Tekniklerine İlişkin Görüşlerinin Öğretmen Adaylarının Değerlendirilmesi

10.14689/ejer.2016.66.5
  Yazar : Necdet AYKAC
  Bu özet 557 kere okundu..


Başlık :
Necdet AYKAC

Öğretmenler Tarafından Uygulanan Öğretim Yöntem ve Tekniklerine İlişkin Görüşlerinin Öğretmen Adaylarının Değerlendirilmesi

10.14689/ejer.2016.66.5

Konu :

Aykac, N. (2016). Evaluation of pre-service teachers? opinions about the teaching methods and techniques applied by instructors. Eurasian Journal of Educational Research, 66, 87-104
http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2016.66.5

Problem Durumu: Nitelikli öğretmenlerin yetiştirilebilmesi onları yetiştiren öğretim elemanlarının özelliklerine bağlı olduğu düşünülmektedir. Bu açıdan bakıldığında öğretmen yetiştiren kurumlardaki öğretim elemanlarının öğretmenlik niteliği ve verdiği öğretim hizmetinin niteliği etkili öğretmen yetiştirmesi açısından oldukça önemlidir. Çünkü öğretmenler kendilerini yetiştiren öğretim elemanlarını rol model olarak görmekte, mesleklerine başladıklarında da öğrencilik sürecinde öğretim elemanlarının uygulamalarını mesleki yaşamlarına yansıtabilmektedirler. Yapılan araştırmalarda da üniversite öğretim elemanlarının öğretim yöntemleri ve teknikleri ile okullardaki öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerinin benzer olduğunu saptamıştır. Nitelikli öğretmen yetiştirilmesi nitelikli öğretim elemanları ve onların etkili bir öğrenme sürecini biçimlendirmesi ile doğrudan ilişkili olduğu gerçeği göz önüne alındığında öğretim elemanlarının öğrenme sürecinde hangi yöntem ve teknikleri uyguladığının ortaya çıkarılması oldukça önemlidir. Araştırmanın Amacı: Bu araştırma, öğretim elemanlarının Eğitim Bilimine Giriş dersinin öğretim sürecini nasıl biçimlendirdiklerini, hangi yöntem ve teknikleri kullandıklarını belirlemeyi, bu yöntem ve teknikleri kullanma nedenlerine ilişkin öğretim elamanlarının görüşlerini belirlemeyi ve aktif bir öğrenme sürecinin oluşturulmasına yönelik çözüm önerilerinin ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın Yöntemi: Araştırmada karma model desenlerinden ardışık sıralı desen kullanılmıştır. Bu yaklaşıma uygun olarak nicel veriler toplanmış ve analiz edilerek öğretim elemanlarının Eğitim Bilimine Giriş dersinde ağırlıklı olarak hangi yöntem ve teknikleri kullandıkları belirlenmiştir. Analiz sonucunda öğrencileri öğrenme sürecine aktif olarak katmayan yöntemlerin kullanıldığı belirlenmiştir. Bu durumun nedenlerinin ayrıntılı olarak belirlenmesi ve çözüm önerileri getirmeleri için öğretim elemanları ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen nicel ve nitel veriler birlikte yorumlanmıştır. Araştırmada Türkiye?de yer alan bütün devlet üniversiteleri araştırmanın nicel kısmının evreni olarak kabul edilmiştir. Araştırma için bütün üniversitelerin ilgili bölümleriyle görüşülmüş ancak uygun örneklem yoluyla Türkiye?nin 7 farklı bölgesinden gönüllülük esasına göre seçilen 13 üniversitedeki eğitim fakültelerinde okuyan 1480 1. sınıf öğrencisinden veriler toplanmıştır. Araştırmanın nitel kısmının çalışma grubunu, Muğla Üniversitesi Eğitim Bilimleri bölümünde görev yapan 7 yardımcı doçent, 6 doçent ve 1 profesör olmak üzere toplam 14 öğretim elemanı oluşturmuştur. Araştırmada verilerin toplanması için öncelikle alan yazın taranarak öğrenme sürecinde öğretim elemanlarının kullanabileceği yöntem ve tekniklere dayalı olarak anket maddeleri geliştirilmiştir. 36 maddeden oluşan anket Muğla Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 100 öğretmen adayına uygulanmıştır. Uygulama sonuçları ve uzman görüşleri dikkate alınarak anketteki maddeler yeniden gözden geçirilmiş ve anketin son hali 30 maddeden oluşmuştur. Anketteki maddeler (1) hiçbir zaman ve (5) her zaman aralığında yanıtlanmaktadır. Araştırmanın nicel bulgularının nedenlerinin daha iyi açıklanabilmesi için yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanarak, uzman görüşleri alınmış ve 3 kişi ile yapılan deneme görüşmesinden sonra forma son hali verilmiştir. Araştırmada uygulanan anketten elde edilen nicel veriler analiz edilerek, aritmetik ortalamaları, standart sapmaları alınmış tablolar halinde sunulmuş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın nitel verileri için Eğitim Bilimine Giriş dersini yürüten 14 öğretim elemanı ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Görüşmeler2014-2015 eğitim öğretim yılı bahar döneminin sonunda yapılmış ve her bir görüşme yaklaşık 40 dakika sürmüştür. Görüşmeler ses kayıt cihazı yardımıyla kayıt altına alınmıştır. Kayıtlar araştırmacı tarafından dikkatlice dinlenilmiş ve yazıya aktarılmıştır. İçerik analizi kullanılarak çözümlenen veriler yorumlanmış ve doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Araştırmanın Bulguları: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğrenciler, öğretim elemanlarının çoğunlukla Eğitim Bilimine Giriş dersinde sırasıyla soru-cevap, tartışma, anlatım, beyin fırtınası, grup çalışması ve bireysel ve grup olarak konu anlatımına dayalı yöntem ve tekniklerini kullandıkları yönünde görüş belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenciler öğretim elamanlarının, öğrenci merkezli bir öğrenme süreci açısından oldukça önemli olan aktif öğrenmeye ve yapılandırmacı bir yaklaşıma olanak sağlayan drama, eğitsel oyunlar, kavram kontrolü, dramatisazyon, sözlü tarih, akvaryum, konuşma halkası, öykü oluşturma, istasyon, kavramsal karikatür ve gezi gibi yöntem ve teknikleri nadiren ve hiçbir zaman aralığında kullandıkları yönünde görüş belirttikleri saptanmıştır. Öğretim elemanları ile yapılan görüşme sunucunda elde edilen bulgulara göre ise Eğitim Bilimine Giriş dersinde geleneksel yöntemlerin ağırlıklı olarak kullanılmasının, sınıfların kalabalık olması ve sınıfın fiziki donanımının bu yöntemleri uygulamaya olanak tanımamasından kaynaklandığını belirtmişlerdir. Öğretim elemanları aktif yöntemlerin kullanılmamasına ilişkin olarak diğer nedenler olarak öğretim elamanlarının yöntem ve teknikler konusunda yeterli donanıma sahip olmamaları, derslerini önemsemeyip bir an önce kolay yoldan anlatıp dersi bitirme çabası için girdiklerini, öğretim elemanlarının da geleneksel yöntemlerle yetiştikleri için üniversitelerde derslerin bu şekilde işleneceği algısı oluşturdukları ve kendi hocalarını rol model aldıklarını belirtmişlerdir. Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Araştırma sonucunda öğretmen yetiştiren eğitim fakültelerinde Eğitim Bilimine Giriş dersini veren öğretim elemanlarının derslerinde çoğunlukla anlatım ve soru cevap yöntemlerini kullandıkları, ders konularını öğrencilere dağıtarak bireysel ya da grup olarak anlatım yaptırmaları biçiminde ders işledikleri sonucuna ulaşılmıştır Ayrıca öğretim elemanlarının, öğrenme sürecinde oldukça etkili olabilecek istasyon, drama, eğitsel oyunlar, kavram kontrolü, dramatisazyon, sözlü tarih, akvaryum, konuşma halkası, öykü oluşturma, istasyon, kavramsal karikatür ve gezi gibi yöntem ve tekniklere nadiren ve hiçbir zaman aralığında kullandıkları görülmüştür. Öğretim elamanları Eğitim Bilimine Giriş dersinde geleneksel yöntemlerin kullanılmasına neden olarak sınıfların kalabalık olması, fiziki yapının öğrenci katılımına olanak sağlayan etkinlikleri uygulamaya uygun olmaması, öğretim elemanlarının geleneksel yöntemlerle yetiştiği için öğrenme-öğretme sürecinin de o yönde biçimlendirmesi, aktif yöntemleri kullanmak için belirli bir çaba ve emek harcanmasının gerekli olması, geleneksel yöntemlerin uygulanmasının kolaylığı, aktif öğretim yöntemlerinin öğretim elemanlarınca yeterince bilinmemesi neden olarak göstermişlerdir. Eğitim fakültelerinde öğretim elamanlarının aktif bir öğrenme süreci oluşturabilmeleri için öğretim elamanlarının yüksek lisans ve doktora düzeyinde aktif öğretim yöntemlerini uygulamalı bir ders olarak almaları, örnek uygulamalara dayalı seminerler, kurslar ve atölye çalışmaları düzenlenmesi, sınıftaki öğrenci mevcudunun azaltılması, aktif yöntemlerin uygulanabilmesi için fiziki mekânlarını düzenlenmesi ve öğretim elamanlarının ders yüklerinin azaltılarak ders planlaması ve hazırlık sürecine daha fazla zaman ayırması sağlanabilir. Anahtar Sözcükler: Öğretmen eğitimi, sınıf öğretimi, öğretmen.
« Geri Dön